Skip Navigation LinksFWO > Subsidiewijzer > Onderzoeksprojecten > Odysseusprogramma

Odysseusprogramma – Onderzoeksproject

Doel

Het Odysseus-initiatief is bedoeld om uitstekende onderzoekers die buiten Vlaanderen een carrière hebben opgebouwd een startfinanciering te bieden om aan een Vlaamse universiteit een onderzoeksgroep uit te bouwen of om een onderzoekslijn op te zetten en zich progressief in het Vlaamse onderzoeksbestel in te schakelen.

Het unieke aan het programma is het samengaan van een vaste aanstelling aan een Vlaamse universiteit en voldoende projectfinanciering om een eigen onderzoeksgroep te kunnen uitbouwen. Deze symbiose biedt de ideale startpositie om kwaliteitsvol onderzoek op internationaal niveau naar Vlaanderen te halen.

De procedure bestaat uit een voordracht door Vlaamse universiteit(en) en een kwaliteitscontrole door het FWO, dat tevens de middelen beheert. Jaarlijks beschikt het Odysseusprogramma over een geïndexeerd bedrag van € 12.600.000.

Aanvraagprocedure

Wie kan aanvragen

De subsidie wordt aangewend voor twee types startfinanciering:

Odysseus Groep I - Internationaal toonaangevend onderzoek

Onderzoekers die internationaal erkend worden als toonaangevend en die reeds een aanstelling aan een buitenlandse universiteit hebben, komen in aanmerking voor een Odysseus Groep I. Van deze onderzoekers kan verwacht worden dat ze in de instelling waaraan ze verbonden zijn, een eigen onderzoeksgroep leiden bestaande uit een vaste staf, meerdere postdocs en een aantal doctoraatsstudenten. De onderzoeksfinanciering die wordt aangeboden is begrepen tussen 400.000 en 1.500.000 EUR per jaar (2.000.000 tot 7.500.000 voor de periode van 5 jaar)

Odysseus Groep II - Onderzoekers met het potentieel om door te groeien tot internationaal toonaangevende status

Voor deze Odysseus Groep II financiering komen onderzoekers in aanmerking die minimaal 3 jaar postdoctorale ervaring in het buitenland hebben en waarvan het wetenschappelijke werk vooraanstaande vakgenoten ervan overtuigt dat ze het potentieel hebben om door te groeien tot een internationaal vooraanstaande positie. Van deze onderzoekers kan verwacht worden dat ze binnen een onderzoeksgroep een klein team leiden, bestaande uit een of meer doctoraatsstudenten en eventueel een of enkele post-docs. Zij hebben enige ervaring met het verwerven van externe onderzoeksfinanciering. Binnen enkele jaren kunnen zij doorgroeien naar het niveau dat vereist is voor een aanstelling in het zelfstandig academisch personeel. De onderzoeksfinanciering voor deze groep II is begrepen tussen 100.000 en 200.000 EUR per jaar (500.000 tot 1.000.000 voor de periode van 5 jaar).

 

Alleen de Vlaamse universiteiten kunnen, eventueel in samenwerking, kandidaten nomineren bij het FWO.

 

Kandidaten moeten:

  • uiterlijk één jaar voor de datum van de aanvraag een hoofdaanstelling aan een buitenlandse instelling hebben,
  • gedurende minstens drie jaar in de afgelopen vijf jaar aan een buitenlandse instelling verbonden zijn geweest,
  • aan de criteria van excellentie voldoen, zoals blijkt uit het CV en de bibliografie,
  • een onderzoeksplan bij de betreffende universiteit(en) indienen dat een begroting bevat met een indicatieve verdeling van de geplande uitgaven over een periode van vijf jaar. Dit onderzoeksplan moet door de universiteit(en) worden goedgekeurd en passen in het onderzoeksbeleid.

 

Bij de voordracht van een kandidaat dient de universiteit:

  • te bevestigen dat ze een ZAP-kaderplaats (groep I) respectievelijk een postdoctoraal mandaat (groep II) met een looptijd van vijf jaar, evenals de nodige infrastructuur ter beschikking heeft,
  • het onderzoeksplan goed te keuren en aan te geven hoe dit past in haar onderzoeksbeleid.

 

In geval van een voordracht van twee of meer universiteiten dienen zij een gemeenschappelijk voorstel te formuleren.

De kosten van de mandaten die de universiteiten dienen ter beschikking te stellen kunnen niet ten laste van het Odysseus-programma genomen worden.

 

Wat kan aangevraagd worden

De overeenkomst die wordt afgesloten tussen de Odysseus-beneficiant, de universiteit en het FWO is van hetzelfde type dat wordt opgesteld voor Onderzoeksprojecten.

De uitgavenstaat is gespreid over 5 jaar. De toelage omvat de weddes van ondersteunend personeel, uitrusting en werkingsmiddelen. Deze verdeling is puur indicatief, daar de middelen vrij kunnen worden aangewend. De Odysseus-beneficiant kan de toegekende onderzoeksmiddelen vrij aanwenden. Voor de rest gelden analoge richtlijnen als voor FWO-projecten. De weddes en vergoedingen van de Odysseus beneficianten vallen ten laste van de onthaalinstelling.

 

Wanneer kan aangevraagd worden

Indiendatum

 

Periodieke oproep.

 

Daar het programma zich richt tot personen met diverse betrekkingen en contracten in verschillende landen zal een zekere flexibiliteit nodig zijn bij overgang.

Opdat instellingen zouden kunnen vergeleken worden en de voordrachten afgestemd op de aanstellingsprocedure binnen de universiteit, wordt een datum voor de FWO-evaluatie vastgelegd, maar met een flexibele aanvangsdatum voor het mandaat. De procedure bij de universiteiten wordt vrijgelaten, zowel qua tijd als qua werkwijze. De Odysseus-beneficiant en de onthaalinstelling sluit met het FWO een overeenkomst af waarvan de effectieve aanvangsdatum kan verschuiven om aan te sluiten op de vorige betrekking.

 

Tijdsschaal

Openen oproep

15 januari 2013         

Limiet-indiendatum FWO

1 juni 2013

Peer review procedure

 

Juryvergadering

oktober 2013

Beslissing Raad van Bestuur

13 november 2013

Start project

1 januari 2014

 

 

Extra Informatie

Huidige Odysseusprojecten

Beoordelingsprocedure

Criteria

Kwaliteitscontrole, evaluatie en beslissing

De Jury heeft slechts twee mogelijkheden:

  • ofwel instemmen met de nominatie van de universiteit;
  • ofwel met een gemotiveerd advies aangeven waarom de kandidaat niet voldoet aan de criteria.

De Jury kan géén kandidaten van groep I voordragen voor groep II. De Jury kan budgettaire wijzigingen in de financiering voorstellen.

De kandidaat kan uitgenodigd worden voor een interview.

 

Dossiervereisten

Het dossier bestaat uit een formulier en een voordracht in het Engels door de onthaalinstelling.

Bijlagen zijn:

  • de verbintenis van de universiteit vereist door de bepalingen vastgelegd in het betrokken addendum bij de beheersovereenkomst van het Fonds;
  • de beschrijving van de selectieprocedure in de universiteit, referenten-verslagen e.d.

 

Criteria

Wetenschappelijke kwaliteit

 

Kandidaat groep I

  • Prominente expertise in de betreffende discipline
  • Wetenschappelijke achtergrond en track record
  • Kwaliteit van de publicaties
  • Vaardigheden als een onafhankelijk onderzoeker
  • Managementcapaciteiten en het leiding geven over een onderzoeksploeg
  • Kwaliteit en omvang van de internationale onderzoekssamenwerking.

 

Kandidaat groep II

  • Prominente expertise in de betreffende discipline
  • Wetenschappelijke achtergrond en track record
  • Kwaliteit van de publicaties
  • Vaardigheden als een onafhankelijk onderzoeker
  • Managementcapaciteiten en het leiding geven over een onderzoeksploeg
  • Kwaliteit en omvang van de internationale onderzoekssamenwerking.

 

Onderzoeksvoorstel

  • Het potentieel van het voorgestelde project om een multiplicatie-effect te creëren en de Vlaamse/Europese onderzoekscompetitiviteit op wereldvlak te stimuleren.
  • Originaliteit en grensverleggend karakter 
  • Internationale context van het onderzoeksdomein 
  • Haalbaarheid
  • Geschikte methodologie

 

Onderzoeksgroep binnen de onthaalinstelling

  • Mogelijkheid om de onderzoeker en het voorgestelde onderzoek te ondersteunen

 

Procedure

De procedure kan kort worden geschetst:

 

Oproep

Om het programma voldoende bekendheid te bezorgen publiceert het FWO een oproep gericht aan de universiteiten die verantwoordelijk zijn voor het voordragen van kandidaturen bij het FWO en verwijst mogelijke kandidaten naar de universiteiten.

 

Selectie in universiteiten

Iedere universiteit stelt een procedure op voor de selectie van de kandidaten die zij wenst voor te dragen bij het FWO. De universiteiten zorgen eveneens voor de nodige bekendheid van het initiatief.

 

Voordracht kandidaten

Na de intra-universitaire selectie dragen de universiteiten kandidaten voor bij het FWO en verstrekken het FWO de gegevens, nodig voor de toetsing van de waarde van de kandidaten. De voordracht wordt in het Engels gesteld.

De universiteiten stellen kandidaten voor, samen met een beperkte reservelijst.

De universiteiten kunnen maximum voorstellen aan het FWO overmaken ten belope van 150% van hun aandeel in het 80% deel van de toelage plus 100% van het 20% deel.

 

Toekenning

De toekenningen  gebeuren door de Raad van Bestuur van het FWO op voorstel van de internationale multidisciplinaire jury.

 

Expertpanels

Samenstelling jury

Het FWO stelt een internationale multidisciplinaire jury samen, die per discipline wordt aangevuld met referenten, die over de specifieke expertise beschikken in functie van de ingediende dossiers. De jury die zowel groep I als II behandelt telt 7 leden (ten hoogste twee derde van de leden zijn van hetzelfde geslacht). De juryleden zijn niet verbonden aan een Belgische universiteit en genieten een algemene internationale erkenning. De vaste juryleden worden aangesteld voor een periode van drie jaar, eventueel hernieuwbaar.

Voor de evaluatie van elke kandidaat zal de jury een beroep doen op het wetenschappelijk advies van in principe drie en minstens twee internationale referenten die over de specifieke expertise beschikken vereist voor het ingediende dossier. Als de mening van twee referenten uiteenlopen, is een derde advies vereist.

De jury kan budgettaire aanpassingen van de financiering voorstellen.

 

Budget

De investering van de Vlaamse Gemeenschap bedraagt € 12.600.000 per jaar.  

 

Contactpersonen

Dienst Steun aan Onderzoekers

Documentatie voor elektronisch aanvragen

Aanvragen

Aanvraagformulier Odysseus (DOC - 151Kb)