Huidige Big Science projecten

Sinds vele jaren voeren Vlaamse onderzoekers met steun van het FWO onderzoeksprojecten uit aan internationale grootschalige faciliteiten. Door de sterk aangroeiende aanvraagmassa kwam een deel van deze FWO-steun, bestemd voor institutioneel-operationele kosten en logistieke ondersteuning, in het gedrang.

Om aan deze problematiek tegemoet te komen, werd vanaf 2007 de Big Science financiering bij het FWO ingevoerd. Dankzij dit programma kunnen Vlaamse onderzoekers baanbrekend onderzoek verrichten aan grote internationale onderzoeksfaciliteiten en worden belangrijke investeringen gerealiseerd in onderzoeksprojecten die het nationale niveau overstijgen.

Concreet betekent dit dat onderzoekers verbonden aan een Vlaamse Universiteit in het kader van het Big Science programma van het FWO budgetten voor operationele, logistieke en operationele kosten kunnen aanvragen voor internationale onderzoeksprojecten, uitgevoerd aan grote internationale faciliteiten waarvan de Belgische, federale of de Vlaamse overheid lid is of waarvoor ze de deelname financiert.

Voor de oproep 2012 werden er zes nieuwe Big Science projecten goedgekeurd (2013-2017):

Met dit programma ondersteunt het FWO onderzoeksprojecten aan grote internationale onderzoeksfaciliteiten, waarvan het lidgeld betaald wordt door de Belgische Federale of Vlaamse Overheid. Dit laat Vlaamse onderzoekers toe kennisverleggend fundamenteel onderzoek te verrichten aan grote onderzoeksinfrastructuren die het nationale niveau overstijgen en enkel via internationale samenwerkingsverbanden gerealiseerd kunnen worden.

Deze faciliteiten hebben een zeer internationale gebruikersgemeenschap en zijn een uniek trefpunt voor onderzoekers, wat dikwijls leidt tot internationale samenwerkingsverbanden en ook bijdraagt tot de vorming van jonge onderzoekers. Toegang tot topwetenschappelijke apparatuur heeft niet alleen een katalyserend werking op wetenschappelijk onderzoek in Vlaanderen, maar heeft ook een belangrijke impact op de bedrijfswereld.

In 2008 werden er vier Big Science projecten goedgekeurd (2008-2012):

  • CERN-CMS (Genève, Zwitserland)
    promotor: Prof. Eddi De Wolf
  • CERN-ISOLDE (Genève, Zwitserland)
    promotor: Prof. Mark Huyse
  • ESRF-DUBBLE (Grenoble, Frankrijk)
    promotor: Prof.  Lode Wyns
  • De Mercatortelescoop (La Palma, Spanje)
    promotor: Prof. Christoffel Waelkens

Sinds 2006 kent het FWO ad hoc financiering toe aan Vlaamse onderzoeksprojecten uitgevoerd aan grote internationale faciliteiten. Vanaf 2008 is de Big Science financiering een volwaardig programma van het FWO en gebeurt toekenning van de middelen via een open oproep.

Aanvragers moeten een gedetailleerd projectvoorstel indienen dat wordt beoordeeld door een afzonderlijk opgerichte Big Science commissie, bestaande uit internationale experts. Het Big Science programma geeft logistieke, operationele en institutionele ondersteuning aan onderzoeksprojecten die worden uitgevoerd aan grootschalige internationale faciliteiten, waaraan de Belgische Federale of Vlaamse Overheid de deelname financiert. De toekenningen van Big Science projecten gebeuren voor een periode van 5 jaar.

De Belgische of Vlaamse deelname en het Big Science programma laten dan uiteindelijk toe dat wetenschappelijke projecten aan internationale faciliteiten kunnen worden uitgevoerd. Vele van deze onderzoeksprojecten worden eveneens bijkomend door het FWO ondersteund.