Nieuwsbrief April 2015

Edito

Naar een nieuw FWO

Het stond in de sterren geschreven dat 2014, met daarin de “moeder” aller verkiezingen, een boeiend jaar zou worden. Vol spanning werd er dan ook uitgekeken naar het nieuwe regeerakkoord en de mogelijke veranderingen die dit voor het FWO inhield.

 

Het FWO was zeer verheugd toen we vast stelden dat ook deze Vlaamse regering blijvend wil inzetten op het belang van wetenschappelijk onderzoek en hiervoor de nodige financiering wil vrijmaken. Ook in budgettair moeilijke tijden. Daar waar er in andere beleidsdomeinen moet gesnoeid worden, wordt er voor O&O een heus groeitraject ter waarde van 500 miljoen euro uitgestippeld.

 

Minister Muyters wijst in zijn Beleidsnota verder ook op het belang van het optrekken van de slaagcijfers voor FWO-mandaten en –projecten en citeert hier de grens van 33% van de aanvragen die zou moeten kunnen gefinancierd worden. Deze grens is niet willekeurig gekozen, maar toont op basis van internationale bench marking dat een dergelijke slaagkans voldoende competitiviteit biedt om enkel de meest excellente onderzoekers te financieren, maar tegelijkertijd voldoende realistisch, om geen ontmoedigingseffect te creëren.  

 

De grootste uitdaging die de Beleidsnota voor het FWO in petto had, situeert zich echter elders. Het IWT, het agentschap verantwoordelijk voor de financiering van toegepast onderzoek en innovatie in Vlaanderen, wordt opgeheven. Het IWT zelf fusioneert met het huidige Agentschap Ondernemen, maar een aantal programma’s met een meer academische insteek, worden in dezelfde beweging ondergebracht bij het FWO.

 

Zo zal het FWO op korte termijn onderdak bieden aan het SBO en TBM-programma en worden ook de IWT Doctoraatsbeurzen Strategisch Onderzoek overgeheveld. Specifieke werkgroepen met leden van de IWT- en FWO-administratie, aangevuld met vertegenwoordigers van de verschillende stakeholders, overleggen zeer intens voor de praktische uitwerking van de modaliteiten.

 

Indien alles volgens plan verloopt, zullen in 2016 deze oproepen bij het FWO ondergebracht zijn.

 

De eigenheid van deze programma’s zal onder FWO-beheer ongewijzigd blijven. Zo zal het valorisatieaspect bewaard blijven en zal dit een belangrijke rol blijven spelen bij de evaluatie van aanvragen ingediend binnen deze acties.

 

Naast de pijler voor strategisch basisonderzoek wordt er binnen het FWO ook een derde pijler gecreëerd, namelijk deze voor de financiering van grote onderzoeksinfrastructuur, waarin de programma’s van de Herculesstichting hun plaats zullen vinden bij het FWO. Ook hier zal het FWO er over waken dat aan de eigenheid van de programma’s niet wordt geraakt en dat de evaluatieprocedure optimaal wordt afgestemd op de specificiteit van deze programma’s.

 

Zowel de huidige pijler rond het fundamenteel wetenschappelijk onderzoek, alsook de twee nieuwe pijlers zullen elk een afzonderlijke budgetlijn blijven behouden, zodat de continuïteit van deze onderzoeksprogramma’s naar de toekomst toe gegarandeerd wordt.

 

Het is een belangrijke blijk van waardering dat de minister het beheer van deze belangrijke programma’s  aan het FWO toekent. Het FWO is zich dan ook aan het voorbereiden om van het nieuwe FWO, het zogenaamde FWO+ een succesverhaal te maken.  

 

Samen met de collega’s van de Herculesstichting en het IWT, zal het FWO alles in het werk stellen om deze overdracht zo vlot mogelijk te laten verlopen, zodat u als onderzoeker hier geen hinder van ondervindt.  Wij zullen u langs dit en andere communicatiekanalen zeker op de hoogte houden wat betreft de verdere evolutie van dit transitieproces.

In de kijker

[Pegasus]2

Aansluitend op het huidige PEGASUS-programma, dat eind januari 2016 afloopt, start het FWO met een nieuw mobiliteitsprogramma binnen het COFUND werkprogramma van de Marie Skłodowska-Curie Actions (MSCA) van Horizon 2020. Voor het vijfjarige [PEGASUS]² programma voorziet de EU weer in co-financiering, wat opnieuw een blijk is van internationale waardering voor de procedures, standaarden en programma’s van het FWO.

De officiële lancering van [PEGASUS]² is gepland voor september 2015 met als indiendata 1 februari 2016 en 1 mei 2016. Meer informatie zal terug te vinden zijn op www.fwo.be.  

» Lees ook het volledige persbericht ‘FWO rijft 6,3 miljoen euro Europese steun binnen voor nieuw [Pegasus]² programma’.

Jaarboek 2014

In zijn jaarboek 2014 geeft het FWO het woord aan een aantal onderzoekers om hun visie te geven over het belang van wetenschapscommunicatie. Het FWO wil immers de motor zijn van de maatschappelijke uitstraling van het fundamenteel wetenschappelijk onderzoek. Het FWO doet dit via diverse initiatieven zoals de organisatie van Grijze Cellen-avonden (in samenwerking met EOS en deBuren), de edities van Kennismakers en de deelname aan het European Science Open Forum (ESOF). In dit jaarboek getuigen 5 onderzoekers, elk in een andere fase van hun onderzoekscarrière, op welke manier zij hun onderzoek communiceren naar het brede publiek.

 

Het jaarboek bevat verder een overzicht van alle financieringskanalen en cijfergegevens van het FWO. Binnenkort kan u het jaarboek raadplegen op onze website en mag u een gedrukt exemplaar in de bus verwachten.

Nieuw akkoord met de Hungarian Academy of Science

Op 19 maart vond in Brussel de officiële ondertekening plaats van het nieuwe samenwerkingsakkoord tussen het FWO en de Hungarian Academy of Sciences (HAS).

» Lees meer

Genoteerd

Tournesol

Het FWO is verheugd dit voorjaar een nieuw Tournesolprogramma tussen Vlaanderen en Frankrijk te lanceren. Dit mobiliteitsprogramma bouwt verder op het succes van het vroegere Tournesolprogramma dat tot vorig jaar nog door het Departement Onderwijs werd georganiseerd.  Het FWO ziet het verderzetten van dit, weliswaar vernieuwd mobiliteitsprogramma naar Frankrijk, als een opportuniteit voor het Vlaams onderzoek. 

 

Jaarlijks maakt het FWO 20.000 euro vrij en stelt de Franse ambassade via het Hubert Curien Partnerships (PHC) eenzelfde bedrag ter beschikking. In totaal zullen de verplaatsings- en accommodatiekosten voor ongeveer 10 uitwisselingsprojecten van maximaal 2.000 euro per jaar per partij gefinancierd kunnen worden. De uitwisselingsprojecten zullen een maximale duur hebben van twee jaar en moeten ingediend worden door een promotor die financiering zoekt voor de ondersteuning van de mobiliteit van jonge onderzoekers (predoctorale of postdoctorale onderzoekers met minder dan 10 jaar postdoctorale ervaring).

» Alle informatie over de nieuwe oproep

Internationaal genoteerd

Aankondiging nieuwe oproepen internationale samenwerkingen

Momenteel bereidt het FWO de lancering voor van enkele nieuwe oproepen. In 2015 staan onder andere oproepen voor de samenwerkingsprojecten met de Polish Academy of Sciences, het Argentijnse Ministry for Science Technology and Productive innovation (MINCyT) en de Zuid-Koreaanse National Research Foundation op de agenda. Daarnaast plant het FWO in het kader van de bilaterale onderzoekssamenwerkingen, een gezamenlijke oproep met het Chinese Ministerie van Wetenschap en Technologie (MOST) en de Vietnamese National Foundation for Science and Technology (NAFOSTED).

Science Europe - EFSI bedreigt Horizon2020

Science Europe werpt zich op als de behartiger van de belangen en visies van vijftig Europese RFOs, (research funding organisations) en RPOs (research performing organisations). Eén daarvan is het FWO en onze secretaris-generaal is er vice-president. Science Europe vertegenwoordigt hen onder meer ten aanzien van de Europese Commissie.

» Lees meer

COST Infosessie – 9 maart 2015

Op 9 maart werd opnieuw een nationale infosessie georganiseerd in de gebouwen van  Belspo. De infosessie trok ruim 60 deelnemers aan uit de onderzoeksgemeenschap en de bedrijfswereld.  Er werd onder meer uitleg gegeven over de nieuwe aanvraag- en evaluatieprocedure. Voorts mochten we enkele voorzitters en deelnemers van COST-acties verwelkomen die kwamen getuigen over hun ervaring en bijdrage in een COST actie. 

ERC

ERC Starting Grants 2014

Op 15 december 2014 heeft de European Research Council de laureaten voor de 2014 oproep voor ERC Starting Grants bekend gemaakt. Onder de 375 laureaten bevinden zich ook 9 onderzoekers aan Vlaamse onderzoeksinstellingen:

  • Arthur Dyevre (KU Leuven)
  • Tom Francart (KU Leuven)
  • Ruth Krebs (UGent)
  • Moritz Nowack (VIB - UGent)
  • Peter Petré (KU Leuven)
  • Tineke Van Osselaer (UAntwerpen)
  • Marianne Van Remoortel (UGent)
  • Pieter Van Vlierberghe (UGent)
  • Hans Verbeeck  (UGent)

 

ERC Proof of Concept 2014

Op 15 februari 2015 werd de volledige lijst van laureaten voor de twee  ERC Proof of Concepts calls voor 2014 bekend gemaakt. Onder de 59 laureaten bevinden zich ook 2 onderzoekers aan Vlaamse onderzoeksinstellingen:

  • Guy Marin (UGent)
  • Dries Van Thourhout (UGent)

 

ERC Consolidator Grants 2014

De European Research Council heeft de laureaten van de prestigieuze Consolidator Grants bekend gemaakt. Onder hen bevinden zich ook 10 onderzoekers van Vlaamse onderzoeksinstellingen, de meesten met een FWO-achtergrond:

  • Frederic Amant (KU Leuven)
  • Tom Beckers (KU Leuven)
  • Kevin Braeckmans (UGent)
  • Leen Decin (KU Leuven)
  • Han Remaut (VIB - VUB)
  • Massimo Santoro (VIB - KU Leuven)
  • Joost Schymkowitz (VIB - KU Leuven)
  • Veronique Van Speybroeck (UGent)
  • Frank Verstraete (UGent)
  • Patrik Verstreken (VIB - KU Leuven)

Over de grenzen

ERA-NET

FWO blijft een geëngageerde partner in ERA-NET, een programma van het Europese Kaderprogramma Horizon2020 om onderzoeksfinanciers en onderzoeksteams in Europa samen te laten werken rond gemeenschappelijke thema’s.

In 2015 werden alvast deze oproepen, met steun van het FWO voor Vlaamse onderzoeksprojecten, (voor)aangekondigd:

7 januari 2015

FACCE SURPLUS

8 januari 2015

JPco-fuND

9 januari 2015

Neurodevelopmental Disorders

15 januari 2015

TRANSCAN-2

19 januari 2015

INFECT-ERA

28 januari 2015

HERA Uses of the Past

3 februari 2015

M.ERA-NET Call

16 februari2015

ERACoSysMed

Voor meer informatie per oproep, zie: /nl/mandaten-financiering/europese-programmas/era-net/oproepen/.

 

In het kader van de oproep 2014 van ERA-CAPS, voor onderzoek over plantkunde, werd aan professor Lieven De Veylder (UGent - VIB) een FWO-project toegekend.

JPI

Ook in het andere coördinatie-initiatief, de JPIs, blijft het FWO investeren. Daarvoor ondersteunt het wel enkel lopende FWO-projecten in die in de oproep passen met extra middelen.

Volgende oproepen werden begin 2015 (voor)aangekondigd:

15 januari 2015

Healthy and Productive Seas and Oceans (JPI Oceans)"

17  januari 2015

Joint Programme Initiative on Antimicrobial Resistance (JPI AMR)

19  januari 2015

A Healthy Diet for a Healthy Life (JPI HDHL)

» Meer informatie over de oproepen van JPI

FET-OPEN workshop

Vergeleken met andere programma’s in Horizon 2020, zoals ERC en MSCA, is het FET Open-programma (Future and Emerging Technologies – novel ideas for radically new technologies) niet zo gekend bij Belgische onderzoekers en bedrijven. De onduidelijkheid wat betreft de voorwaarden waaraan een goed FET-Open project zou moeten voldoen (zie werkprogramma) is hiervoor mogelijk een verklaring.

Om die reden, organiseerde het NCP-team van het FWO, in samenwerking met FNRS, op 2 februari 2015 een workshop rond het FET-Open programma. Met een publiek van FET-verantwoordelijken bij de Europese Commissie en leden van de onderzoeksadministraties van Belgische universiteiten en onderzoekscentra, werden drie onderzoekers uitgenodigd om een idee voor een mogelijk FET-Open project uit te werken en voor te stellen. Aan de hand van interactieve discussies in kleine groepen werd nagegaan hoe deze ideeën ingepast kunnen worden in het werkprogramma van FET-Open.

Het volledige rapport van deze workshop kan u hier vinden.

MSCA Individual Fellowships 2014

In februari 2015 werden de aanvragers voor de 2014 call voor Individual Fellowships (IF) in het kader van de Marie Skłodowska-Curie actions (MSCA) ingelicht over hun resultaat. In totaal zullen 1.305 projecten gefinancierd worden waaronder ook 26 projecten ingediend door onderzoekers aan Vlaamse onderzoeksinstellingen.

In de pers

In de pers

  • 10 februari: De paradox van ‘Safer Internet Day’ (opinie Sander De Ridder) (dewereldmorgen.be)
  • 23 februari: Popcorn Time voor Jean Valjean (opinie Yoni Van den Eede) (De Morgen)
  • 28 februari: Ondergefinancierde sectoren in Limburg (Het Belang van Limburg)
  • 1 maart: Tim Verbelen wint Alcatel-Lucent Bell Scientific Award 2014 (iminds.be)
  • 2 maart: Vicieuze cirkel doorbreken (Het Belang van Limburg)
  • 5 maart: 6,3 miljoen euro Europese steun voor FWO (Engineering.net)
  • 10 maart: Als de onderzoeker ook een ceo is (opinie Petra De Sutter) (De Standaard)
  • 14 maart: 'Elk van ons draagt een rugzak met mislukkingen met zich mee' (De Standaard)
  • 17 maart: Welk taboe op falen? (opinie Magaly Rodríguez García) (De Standaard)
  • 25 maart: Onderzoek UAntwerpen ontrafelt gehoormechanisme (Engineering.net)
  • 27 maart: Umicore reikt Materials Technology Award uit aan Leuvense onderzoeker (Engineering.net)
  • 27 maart: Stoffen in ons lichaam gevonden om darmkanker op te sporen (nieuwsblad.be - goedgevoel.be - demorgen.be – standaard.be - Engineering.net - Belga)
  • 1 april: Remgeld op justitie (opinie Dries Deweer) (deredactie.be)

Cijfers en letters

Recent toegekende wetenschappelijke prijzen

  • Umicore Materials Technology MSc Awards 2015
    • Tom Renders (KU Leuven)
    • Jonas Bekaert (UAntwerpen)