Nieuwsbrief December 2014

Edito

2014 nadert zijn einde. Het is een bijzonder jaar geworden. Het nieuwe regeerakkoord, afgesloten in de zomerperiode, veroorzaakte schokgolven in Vlaanderen, ook in de onderzoekswereld.

 

In aanloop naar de verkiezingen in mei 2014 had het FWO in zijn Memorandum aan de Vlaamse politieke partijen nog maar eens zijn kernboodschap benadrukt: hoe belangrijk fundamenteel wetenschappelijk onderzoek, uitgevoerd door de meest excellente onderzoekers, wel is voor het welzijn en welvaart van onze maatschappij.

 

De FWO-boodschap viel blijkbaar niet in dovemansoren. Het FWO was verheugd vast te stellen dat dit uitgangspunt ook was terug te vinden in het nieuwe regeerakkoord en de hieruit voortvloeiende beleidsnota van minister Muyters.  Het verhogen van de slaagcijfers voor mandaat- en projectaanvragen werd zelfs expliciet vermeld in beide documenten.

 

Het Regeerakkoord en de Beleidsnota hadden ook een verrassing in petto. Met het oog op het efficiënter organiseren van het Vlaamse subsidielandschap, werd er afgesproken om één loket te creëren voor enerzijds de ondernemingen die financiering vanwege de overheid aanvragen en anderzijds één loket voor onderzoekers. Voor het unieke loket bestemd voor de onderzoekers werd het FWO naar voor geschoven.  Het FWO beschouwt dit als een belangrijke uiting van waardering voor zijn werking.

 

Het FWO werkt op dit ogenblik samen met het kabinet van minister Muyters, de Herculesstichting en het IWT aan een transitieplan voor een vernieuwd FWO.  Naast de pijler voor fundamenteel wetenschappelijk onderzoek, zullen binnen het FWO+ ook pijlers komen voor de programma’s voor Onderzoeksinfrastructuur en Strategisch Basisonderzoek. 

 

In de loop van 2015 zullen we u via deze Nieuwsbrief en andere communicatiekanalen uitvoerig informeren over de voortgang van dit proces. Het is alvast de bedoeling van alle partijen om de overgang zo geruisloos mogelijk te laten verlopen, zodat u als onderzoeker hier geen hinder van ondervindt, terwijl de dienstverlening nog verder kan geoptimaliseerd worden.

 

Het FWO blijft intussen onverdroten verder werken om zijn reputatie als onderzoekersvriendelijke organisatie hoog te houden.

 

Dit jaar kreeg het FWO een nieuw recordaantal aanvragen, in februari voor de mandaten, en in april voor de onderzoeksprojecten, te verwerken. De meer dan 3.000 aanvragen werden met de grootste nauwkeurigheid administratief verwerkt en nadien door de FWO-Expertpanels geëvalueerd. De niet aflatende inzet van de meer dan 500 panelleden en honderden externe referenten, blijft immers het kloppend hart vormen van de FWO-werking, waar het de peers zijn die instaan voor de wetenschappelijke evaluatie van de aanvragen.  

 

Begin 2014 werden de nieuwe FWO-website en vele onlineformulieren gelanceerd, om op die manier de onderzoeker nog sneller en efficiënter te informeren en te bedienen. Ook de infosessies die het FWO jaarlijks verzorgt aan de Vlaamse universiteiten, kaderen in deze missie.

 

Voor nu wens ik u een heel fijne eindejaarsperiode en voor 2015 een inspiratievol jaar, vol nieuwe ideeën en innovaties!

In de kijker

Het ICM/FWO-mandaat

Het Interuniversitair College voor Managementwetenschappen, kortweg ICM, werd opgericht in 1970. Als onafhankelijke stichting, financierden zij jaarlijks langs Vlaamse en Waalse zijde een aantal doctoraatsbeurzen, gericht op het behalen van een doctoraat in de Managementswetenschappen.

Sinds vele jaren verliep de financiering van het ICM langs Vlaamse kant via het FWO. Het lag dan ook voor de hand dat, toen de Waalse financiering twee jaar terug werd afgebouwd, het FWO een belangrijkere rol zou gaan spelen bij het beheer van de ICM-programma’s.

Vanaf deze aanvraagronde, is het dan ook mogelijk om via het E-loket en de onlinemodule van het FWO te kandideren voor een ICM/FWO-mandaat. De basiskenmerken van een ICM-mandaat zijn onveranderd gebleven. Dat betekent dat het hier een driejarige doctoraatsbeurs betreft, waarbij men als onderzoeker tijdens het tweede jaar een volledig jaar aan een buitenlands instituut voor managementstudies dient door te brengen. Het FWO financiert de zogenaamde tuition fee (max. 20.000 euro) en de bijhorende reiskosten.  

De evaluatieprocedure voor deze beurzen wijkt licht af van de klassieke selectieprocedure voor FWO-mandaten. Zo moeten aanvragers een schriftelijk examen afleggen en worden op basis van deze proef de beste kandidaten uitgenodigd voor een interview door het evaluatiepanel.

» Meer informatie kan u terugvinden op de website van het FWO

FWO-Colloquium De leefwereld van de onderzoeker

Het thema “publicatiedruk” blijft de wetenschappelijke wereld beheersen. Ook in de pers duiken er steeds vaker berichten op van veelal jonge onderzoekers die de druk op onderzoekers in het algemeen en de publicatiedruk in het bijzonder aanklagen. Het FWO gaat de problematiek niet uit de weg. Tijdens een colloquium, dat plaats vond op 9 december 2014 in het Paleis der Academiën, werd de problematiek verder uitgediept en besproken.

In het eerste deel gaven een aantal vooraanstaande beleidsmakers zoals minister Philippe Muyters en FWO-voorzitter en KU Leuven-rector Rik Torfs hun visie weer. Daarna gingen een aantal experts uit het academische veld in discussie over knelpunten die rechtstreeks of onrechtstreeks gerelateerd zijn aan publicatiedruk.

Het werd een zeer boeiende namiddag voor zowel de gastsprekers als de toehoorders.

» De presentaties kan u nog eens nalezen op onze website.

Viering 60 jaar CERN

Ter gelegenheid van de 60ste verjaardag van CERN organiseerde het FWO, samen met het F.R.S.-FNRS, op 16 december een viering in het Paleis der Academiën. In aanwezigheid van H.M. Koningin Mathilde, werd de wetenschappelijke bijdrage die ons land geleverd heeft aan CERN voor het voetlicht geplaatst en de toekomstige uitdagingen besproken.

België stond in 1954 mee aan de wieg van de Conseil Européen pour la Recherche Nucléaire (CERN). Een rondreizende tentoonstelling hierover heeft het afgelopen jaar alle lidstaten aangedaan en ons land krijgt de eer om de rij af te sluiten. H.M. Koningin Mathilde opende deze tentoonstelling plechtig.

In een academische zitting zetten onze topwetenschappers (o.a. Catherine Vander Velde, Walter Van Doninck en Steven Lowette), samen met CERN Directeur-Generaal Rolf-Dieter Heuer, de merites van de Belgische bijdrage in de verf, alsook de uitdagingen waarvoor het CERN staat na de recente wetenschappelijke bevestiging van het Brout-Englert-Higgs-bosondeeltje.

Genoteerd

Grijze cellen

In het voorjaar van 2015 staan er weer 2 afleveringen van Grijze Cellen op het programma. Op maandag 23 februari 2015 vindt er een editie rond DNA plaats in de Gentse Handelsbeurs. Maandag 30 maart 2015 geven twee topwetenschappers een lezing rond ‘De zin en onzin van gevangenisstraf’. Deze editie vindt plaats in het STUK in Leuven. Beide afleveringen starten om 19u30.

» Hou zeker onze website in de gaten voor de namen van de sprekers en meer informatie.

4 nieuwe Odysseusers

Op 19 november keurde de Raad van Bestuur onderzoeksfinanciering goed voor vier nieuwe onderzoekers binnen het Odysseus-programma. De Universiteit Gent verwelkomt prof. Patrick Barnes-Holmes (Groep I) en prof. Bert De Rybel (Groep II). Bij de Universiteit Antwerpen gaat prof.Victor Gilsing (Groep II) aan de slag. Prof. Frank Uwe Renner tenslotte zal de komende jaren zijn onderzoek uitvoeren aan de Universiteit Hasselt. Deze onderzoekers starten in het voorjaar van 2015.

Geef uw mening

De redactie van de FWO-nieuwsbrief wil graag peilen wat u van onze nieuwsbrief vindt.

Vandaar dat wij u uitnodigen om een korte enquête in te vullen. Deze neemt niet meer dan 5 minuten in beslag. Er is ook ruimte voor opmerkingen en suggesties voor verbeteringen.

Deze informatie is voor ons zeer waardevol. Met uw antwoorden, die vertrouwelijk en anoniem verwerkt worden, zal het FWO zeker een aantal interessante conclusies kunnen trekken om haar communicatie met u allen te verbeteren en deze Nieuwsbrief bij te sturen.

Als u de enquête volledig invult, maakt u kans op 1 van de 5 FNAC bonnen goed voor 50 euro.

U kan de enquête hier starten

Internationaal genoteerd

Samenwerking Québec - nieuwe oproep

Voor het beantwoorden van specifieke wetenschappelijke vragen is er nood aan het samenbrengen van verschillende expertises. Dat is één van de redenen waarom FWO grensoverschrijdend onderzoek steunt. In het kader van het bilateraal akkoord met ‘Fonds de Recherche de Québec’ (FRQ), dat drie fondsen in verschillende wetenschappelijke gebieden groepeert, plant het FWO in januari 2015 een oproep voor het financieren van tweejarige gezamenlijke multi- of interdisciplinaire onderzoeksprojecten. Bij deze oproep dienen de projecten minimaal twee onderzoeksdomeinen af te dekken die horen tot minimaal twee van de drie fondsen in Québec. Meer info over deze interdisciplinaire projecten, de ontvankelijkheidsvoorwaarden en de condities vindt u vanaf januari op de FWO website.

» Meer info over deze interdisciplinaire projecten, de ontvankelijkheidsvoorwaarden en de condities vindt u vanaf januari op de FWO website

Samenwerkingsprojecten met Turkije

FWO lanceerde, samen met de Scientific and Technological Research Council (TÜBITAK), een oproep voor uitwisselingsprojecten die ingediend kunnen worden binnen de domeinen informatie- en communicatiewetenschappen; energie; transport en mobiliteit; materiaal-, ingenieurs- en productiewetenschappen; sociale en humane wetenschappen; medische wetenschappen; voedsel- en landbouwwetenschappen en biotechnologie; en ook cultuur, gedrags- en maatschappijwetenschappen. De projecten lopen telkens voor een periode van twee jaar en staan toe om onderzoekers, ervaringen en resultaten uit te wisselen met Turkse collega’s en gezamenlijke workshops, congressen en symposia te organiseren.

» Meer informatie vindt u op de FWO website

Postdoctoraal Fellowship Japan

Het FWO heeft zoals bekend een zeer productieve overeenkomst met de Japanese Society for the Promotion of Science (JSPS). JSPS biedt via het programma ‘Postdoctoraal fellowship Japan’ onderzoekers de kans om een periode van één tot twee jaar aan een JSPS erkende Japanse instelling wetenschappelijk onderzoek uit te voeren.

» Meer informatie vindt u op de FWO website

Over de grenzen

ERA-NET

In het kader van ERA-NET, een programma van de Europese lidstaten met ondersteuning van de Europese Commissie voor consortia van Europese onderzoekers, kende het FWO weer nieuwe projecten toe:

- TRANSCAN (translationeel kankeronderzoek)

  • Karin Haustermans, KU Leuven
  • Stefan Van Gool, KU Leuven

- Infect-ERA (infectieziekten)

  • Johan Neyts, KU Leuven

- NEURON II (neurologie)

  • Peter Carmeliet, KU Leuven

- EuroNanoMed (nanomedisch onderzoek)

  • Marie-Josée Tassignon, VUB

- ANIHWA (dierengezondheid en –welzijn)

  • Rob Lavigne, KU Leuven

- E-Rare2 (zeldzame ziekten)

  • Elena Levtchencko, KU Leuven

Nieuwe calls met FWO deelname zijn opengesteld of aangekondigd voor E-Rare3, ANIHWA, FACCE Surplus (landbouw, voedsel en milieu), FLAG-ERA (Graphene en Human Brain Project), HERA (humane wetenschappen) en CHIST-ERA (ICT).

Voor de netwerken ERA-MarineBiotech (marine biotechnologie) en Rus Plus (onderzoek met Rusland) zijn evaluatierondes begonnen.

JPI

Voor de Joint Programming Initiatives starten ook nieuwe Vlaamse teams met FWO-ondersteuning:

- A Healthy Diet for a Healthy Life (JPI HDHL over voeding en gezondheid)

  • Carl Lachat, U Gent
  • Stefaan De Henauw, UGent
  • Sarah De Saeger, UGent

 - Neurodegenerative Diseases and Alzheimer (JPND)

  • Bart De Strooper, KU Leuven

Anders dan voor ERA-NET beperkt de steun van het FWO aan deze joint calls zich tot top-ups voor bestaande FWO-projecten die in de oproepthema’s passen. De hierboven vermelde onderzoekers leiden dus allen een reeds lopend project van het FWO.

Jean-Pierre Kruth krijgt belangrijke Amerikaanse prijs voor onderzoek 3D-printing

Professor Jean-Pierre Kruth van de Afdeling Productietechnieken, Machinebouw en Automatisering (PMA) van de KU Leuven werd begin november bekroond met de 2015 Bower Science Award, toegekend door The Franklin Institute. De Bower Award is één van de financieel best bedeelde Amerikaanse wetenschappelijke onderscheidingen, met een lange traditie en een zeer grote weerklank. Prof. Kruth schaart zich als laureaat bij een groep van wetenschappelijke grootheden zoals Edison, Einstein, Bohr en Curie.

Vacature Vlaams adjunct-directeur NVIC

Voor het Nederlands-Vlaams instituut in Cairo (NVIC) is het FWO op zoek naar een adjunct-directeur Arabische/Islamitische en Midden Oosten Studies. Kandidaturen worden uiterlijk verwacht op 31 januari bij het FWO.

» Meer informatie kan u vinden op onze website

In de pers

In de pers

  • 4 november: Politique scientifique: vers un meurtre avec préméditation (Le Soir)
  • 6 december: Wij streven naar uitmuntendheid, net als in de States (De Standaard)
  • 23 november: Beursstatuut benadeelt vooral buitenlandse doctorandi (Veto)
  • 24 november: Onzekere koers voor christendemocratie (opinie) (De Standaard)
  • 15 december: Vier Belgische wetenschappelijke projecten bekroond met de AstraZEenca Foundation Awards (Belga)
  • 13 december: Waarom ik maandag niet mee staak: ik staak al het ganse jaar door (opinie) (demorgen.be)
  • 17 december : Belgische bijdrage aan CERN groter dan ooit (Engineeringnet.be)

Cijfers en letters

Resultaten Onderzoeksprojecten en Kredieten aan Navorsers

In de aanvraagronde 2014-2015 zijn er 1.502 aanvragen voor Kredieten aan Navorsers en Onderzoeksprojecten ingediend, voor een totaal budget van € 160.450.272.

Het FWO keurde in totaal 77 Kredieten aan Navorsers goed, voor een totaal budget van € 1.978.970.
Vanaf 1 januari 2015 kunnen ook 260 nieuwe onderzoeksprojecten worden opgestart, voor een totaal budget van € 22.957.101 voor personeel, werking en uitrusting.

Dankzij een aantal giften en legaten, kan het FWO jaarlijks ook een aantal extra kredieten aan navorsers toekennen. Voor 2014 waren dit dankzij de Fernand De Waele schenking (Burgerlijke bouwkunde/Kanker) voor een bedrag van € 6.200, Hannelore Derluyn van de Universiteit Gent.

Het krediet Rimaux-Bartier (Ongeneeslijke ziekte) voor een bedrag van € 12.400 werd toegekend aan Evelien Smits verbonden aan de Universiteit Antwerpen.

Het krediet Eugène Yourassowsky Schenking (Microbiologie en infectieziekten) voor een bedrag van € 15.000 werd toegekend aan Sarah_Maria Fendt verbonden aan de KU Leuven.

Wat betreft de projectfinanciering, werden er naast de reguliere projecten ook 4 projecten toegekend in het kader van de acties van het ‘Rode Kruis Vlaanderen’ en 1 project in het kader van de acties van het ‘Kinderarmoedefonds’.

» De gedetailleerde lijst van toekenning kan geraadpleegd worden op de FWO-website

Recent toegekende wetenschappelijke prijzen

  • Wetenschappelijke Prijs McKinsey & Company 2014: dr. Stijn Baert (UGent) voor zijn doctoraatsthesis “Transitions in youth: on springboards, waterfalls and bottlenecks”
  • SCK•CEN Roger Van Geen Award 2014: Prof. Dr. Tony Lahoutte (VUB) voor zijn onderzoek in het domein van nucleaire geneeskunde
  • Oswald Vander Veken Award 2014: Prof. Patrick Schöffski (KU Leuven), voor zijn onderzoek naar “Activity of Eribulin mesylate in patients with soft tissue sarcoma: a phase II study in four independent histological subtypes (and related work)”
  • Wetenschappelijke prijs IBM België voor de Informatica 2014: dr. Guy Van den Broeck (KU Leuven), voor zijn PhD thesis “Eerste-orde inferentie en leren in statistische relationele modellen”
  • Wetenschappelijke prijs Alcatel-Lucent Bell 2014: dr. Tim Verbelen (UGent), voor zijn PhD “Adaptive Offloading and Configuration of Resource Intensive Mobile Applications”
  • AstraZeneca Foundation Awards 2014
    • AstraZeneca Award 2014 in Neurosciences & Psychiatry: Laurent NGUYEN (ULg)
      Deciphering the cellular and molecular bases of polymicrogyria.
    • AstraZeneca Award 2014 in Auto-immune diseases and Rheumatology: Mohamed LAMKANFI (UGent)
      Negative regulation of the NLRP3 inflammasome by A20 protects against arthritis
    • AstraZeneca Award 2014 in Oncology: Hans WILDIERS (KU Leuven)
      Cancer in the elderly: focus on geriatric assessment, biomarkers of ageing, breast cancer management and chemotherapy dosing
    • AstraZeneca Award 2014 in Cardiovascular diseases and metabolics: Aernout LUTTUN (KU Leuven)
      Exploration and exploitation of endothelial diversity in macro- and microvascular beds