Nieuwsbrief November 2017

Edito

In de afgelopen dagen hebben ongetwijfeld vele Vlaamse onderzoekers in spanning zitten afwachten welke nieuwe onderzoeksprojecten financiering zouden krijgen van het FWO. Zoals elk jaar wordt reikhalzend uitgekeken naar het moment dat deze informatie op onze website verschijnt, maar even goed betekent dat voor heel wat mensen een bittere teleurstelling wanneer een aanvraag niet geselecteerd blijkt. De frustratie is meer dan begrijpelijk; onderzoeksaanvragen vragen een zeer grote investering van tijd, en de onzekerheid dreigt voortdurend voor de continuïteit en lange-termijnplanning van onderzoek.

 

Deze problematiek laat FWO allerminst koud; wij blijven ons alvast inzetten voor meer financiering voor wetenschap, wat absoluut noodzakelijk is als we in Vlaanderen onze goede positie willen consolideren. Een eerste concreet resultaat van deze inspanningen laat zich al onmiddellijk voelen in de slaagkans voor de onderzoeksprojecten in de afgelopen aanvraagronde. Sinds dit jaar ontvangt het FWO immers 30 miljoen extra van de Vlaamse regering, een bedrag dat volledig is geïnvesteerd in de fundamentele onderzoeksprojecten, en met resultaat! In deze aanvraagronde steeg de slaagkans voor het eerst sinds jaren opnieuw boven de 20% of 1 op 5, een gevoelige verhoging t.o.v. de afgelopen jaren (ca. 15%). Samen met verdere opstappen in het voorziene groeiplan krijgen we zo stilaan zicht op het doel van een slaagkans van 1 op 3, zoals opgenomen in het Vlaamse regeerakkoord. Lange tijd was dit toch een verre droom, maar dankzij het engagement van de regering misschien dichterbij dan ooit! Het beloofde groeipad voor O&O dat in 2019 zal leiden tot een extra opstap, vormt hierbij een heel belangrijk element, waarbij het FWO alles in het werk zal stellen om de minister te overtuigen van het blijvend belang van fundamenteel en strategisch basis onderzoek.

 

Deze 30 miljoen euro extra is dan ook een eerste stap in een broodnodige inhaalbeweging, en hopelijk niet de laatste: ook voor de toekomst wordt er getimmerd aan de weg. Eind oktober heeft het FWO zijn jaarlijkse beleidsoverleg gehad, waarin gedurende 2 dagen de raad van bestuur en het beleidsteam aan de hand van een serie workshops en presentaties de kernpunten van het beleid voor de komende jaren ontwikkelen en op punt stellen. De vraag naar meer financiering en betere financieringsmodellen, en in het algemeen ook om meer aandacht voor basisonderzoek – zowel ‘curisoty driven’ als strategisch – is en blijft een absolute voorwaarde om onze toekomstvisie succesvol te realiseren. Het belang van basisonderzoek staat voor het FWO immers niet ter discussie. En gelukkig merken we dat ook rondom ons, bij research councils in het buitenland maar ook bij overheden en ondernemingen, de visie dat diepgaande en ongebonden exploratie de basis vormt van toekomstige essentiële maatschappelijke ontwikkelingen ruim  gedeeld wordt. Met de steun van al onze stakeholders willen we dan ook blijven ijveren voor ‘onze’ onderzoekers, om hen ook in de toekomst kansen te kunnen geven om aan de Vlaamse universiteiten en onderzoekscentra aan toponderzoek te doen en zo de toekomst mee vorm te geven.

In de kijker

Hervormingen selectieprocedures – update onderzoeksprojecten

Als deel van de hervormingen voor de aanvraagmodaliteiten voor projecten bij het FWO zullen er vanaf aanvraagronde 2019 (indiendatum 1/4/2019) nog maximum twee projecten per ronde per promotor/copromotor worden aangevraagd en in totaal mag de som v/d de aangevraagde en lopende projecten evenmin groter zijn dan twee op de startdatum van het nieuw toe te kennen project. Er kan dus wel aangevraagd worden in het laatste jaar van het lopende project zonder dat dit meetelt voor de maximum berekening.

 

Om iedereen toe te laten zich tijdig aan te passen aan de nieuwe situatie geldt er voor het maximum aan te vragen en lopende projecten een overgangsmaatregel. Voor aanvraagronde 2019 (indiendatum op 1/4/2019) zal enkel worden rekening gehouden met lopende projecten die starten op 1 januari 2019.

 

Projecten die reeds liepen voor 1/1/2019 zullen dus NIET in rekening worden gebracht. Projecten die tijdens de aanvraagronde van 2018 worden toegekend en zullen starten op 1 januari 2019 zullen dus al WEL in de telling worden meegenomen, en dit ook voor copromotoren van zowel lopende als aangevraagde projecten.

 

Let echter op! De huidige regelgeving die stelt dat de promotor-woordvoerder van een toegekende aanvraag bij de volgende ronde geen nieuwe projectaanvraag kan indienen, noch als promotor-woordvoerder, noch als copromotor, blijft van kracht voor

  • aanvraagronde 2017 (met indiendatum op 1/4/2017)
  • aanvraagronde 2018 (met indiendatum op 1/4/2018)

Hoofdpromotoren die in 2017 of 2018 een nieuwe project kregen toegekend kunnen in 2018 resp. 2019 dus GEEN nieuw project aanvragen.

 

De financieringsvorken voor projecten blijven ondertussen van kracht:

  • Personeel en werking per jaar: tussen € 45.000 en 130.000
  • Uitrusting: max. € 150.000 voor het hele project.

Meer informatie in deze presentatie

Kom Naar Buiten

Op donderdag 16 november vond de derde editie van de doedag over wetenschapscommunicatie Kom Naar Buiten plaats. Tijdens een keynote lezing gaf Koen Wauters van de wetenschapsredactie VRTNWS een overzicht van de manier waarop de VRT werkt bij het selecteren van interessante onderzoeksonderwerpen voor het radio- en tv-journaal en het online luik. Daarnaast gaf hij tips en tricks mee om de aanwezige onderzoekers te enthousiasmeren om zijn/haar onderzoek tot bij de journalisten te brengen. Daarnaast stonden er een aantal workshops op het menu rond boeiende topics als twitter, persberichten schrijven en interviews geven. Nadien volgde ook nog de uitreiking van de onderscheidingen wetenschapscommunicatie van de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten en de Jonge Academie.

FWO-postdoc Ben Van Duppen wint PhD Cup 2017

FWO-postdoc en fysicus Ben Van Duppen van de UAntwerpen wint de PhD Cup én de publieksprijs, voor fundamenteel onderzoek naar grafeen, dat op termijn onze smartphones sneller en zuiniger kan maken.

 

In de finale van de PhD Cup, een wedstrijd die jonge wetenschappers uitdaagt hun doctoraat bondig aan een breed publiek voor te stellen, wist Ben Van Duppen (UAntwerpen) de vierkoppige vakjury het meest te bekoren. Netjes binnen de toegestane drie minuten nam hij jury en het publiek in de Gentse Handelsbeurs mee naar de wondere wereld van de kwantummechanica.

Lees het volledige artikel in Eos.

Genoteerd

Jonge Academie zoekt wetenschappers

De Jonge Academie verenigt straffe wetenschappers en kunstenaars met een eigen kijk op maatschappij, onderzoek en beleid. Via standpunten, opinies en evenementen over actuele thema’s wil zij bijdragen tot de publieke beeldvorming over wetenschap en het debat over wetenschapsbeleid.

 

Postdocs of jonge professoren (in de regel 3 tot 10 jaar na doctoraat) worden aangemoedigd zich kandidaat te stellen voor lidmaatschap van 2017 tot 2022. De selectie van nieuwe leden gebeurt op basis van wetenschappelijke of artistieke excellentie, persoonlijke motivatie en de bijdrage die kandidaat-nieuwe leden denken te kunnen brengen aan de Jonge Academie.

 

Deadline voor kandidaturen: 11 december 2017

Oproep voor nieuwe leden 2018-2023 | Vacature Wetenschappers

Internationaal genoteerd

Oproep Doctoraatsbeurzen Europees Universitair Instituut (EUI) te Firenze

Het Europees Universitair Instituut (EUI) te Firenze is een gerenommeerd instituut dat jonge onderzoekers de unieke kans biedt om hun doctoraatsonderzoek in een internationale en wetenschappelijk hoogstaande context uit te voeren. De focus ligt op onderzoek met een Europese strekking in de gedrags- en maatschappijwetenschappen: geschiedenis, rechten, economie, en politieke/sociale wetenschappen. Voor het academiejaar 2018-2019 heeft het FWO financiering voor twee doctoraatsbeurzen aan het EUI ter beschikking. De oproep werd geopend op 2 november 2017 en aanvragen kunnen ingediend worden via het online aanvraagportaal van het EUI tot en met 31 januari 2018.

Voor meer informatie omtrent de ontvankelijkheidscriteria en de selectieprocedure zie deze website.

In de pijplijn…

Momenteel bekijkt het FWO met de National Natural Science Foundation of China (NSFC) hoe het huidige kanaal voor samenwerkingsprojecten kan worden uitgebreid tot volwaardige bilaterale onderzoeksprojecten. De ondertekening van dit nieuwe samenwerkingsakkoord gebeurde op 24 november. Een eerste oproep voor gezamenlijke onderzoeksprojecten zal wellicht in 2018 worden gelanceerd.

 

Ook met FAPESP, São Paulo Research Foundation, is het FWO volop aan het onderhandelen om een nieuw Vlaams-Braziliaans wetenschappelijk samenwerkingsakkoord op te zetten en te ondertekenen. Een eerste oproep voor gezamenlijke onderzoeksprojecten is voorlopig ook gepland voor 2018.

 

Momenteel wordt de evaluatiefase van de EOS onderzoeksprojecten afgerond en zullen de meest excellente projecten worden geselecteerd voor financiering. De resultaten van deze beslissing zullen worden gecommuniceerd op 15 december 2017.

 

Een besluit tot regeling van de Vlaamse deelname aan en/of subsidiëring van internationale onderzoeksinfrastructuren werd principieel goedgekeurd door de Vlaamse Regering. Dit besluit voorziet vanaf 2018 in een werkwijze d.m.v. oproepen voor enerzijds de selectie tot deelname van Vlaamse onderzoekers aan Europese en pan-Europese onderzoeksinfrastructuren en anderzijds de financiering van eenmalige en structurele kosten. Dit nieuw structureel kader vervangt dan niet alleen de huidige Big Science oproepen maar ook de deelnames en financiering aan ESFRI (European Strategy Forum for Research Infrastructure) en andere internationale samenwerkingsverwerkingsverbanden rond onderzoeksinfrastructuur.  Over dit besluit wordt momenteel het advies ingewonnen van het FWO en van de Raad van State.

Evaluatieresultaten

ERC Starting grant 2017:

In totaal komen 406 aanvragen in aanmerking voor financiering, waarvan 7 met een Vlaamse onthaalinstelling.

  • Sha Liu, VIB: The role of sleep in synaptic plasticity           
  • Pieter De Frenne, Universiteit Gent: Microclimatic buffering of plant responses to macroclimate warming in temperate forests
  • Klaas Bentein, Universiteit Gent: Everyday Writing in Graeco-Roman and Late Antique Egypt (I - VIII AD). A Socio-Semiotic Study of Communicative Variation
  • Maaheen Ahmed, KU Leuven: Children in Comics: An Intercultural History from 1865 to Today
  • Bart Kuyken, Universiteit Gent: Chip Scale Electrically Powered Optical Frequency Combs
  • Stefaan Soenen, KU Leuven: Nanomaterials in Oncology: Exploiting the Intrinsic Cancer-Specific Toxicity of Nanoparticles
  • Sofie Marien, KU Leuven: Meeting Great Expectations Through Democratic Innovations

ERC Proof of Concept, tweede cut-off:

In totaal komen 51 aanvragen in aanmerking voor financiering, waarvan 1 met een Vlaamse onthaalinstelling.

  • Roel Baets, Universiteit Gent: MIRASPEC - Miniature on-chip Raman spectrometer for personal volatile organic compound (VOC) monitoring    

 

Future and Emerging Technologies Open oproep RIA 2016-2017, cut off 17:

Er werden 371 aanvragen ingediend en 26 aanvragen kregen financiering toegekend, waarvan 2 met Vlaamse deelname.

  • KU Leuven coördinator, IMEC en DoseVue NV partner: AMPHORA – Acoustic markers for enhanced remote sensing of radiation doses
  • VIB partner: Stardust - in vivo optogeneticS, elecTrophysiology and phArmacology with an ultRasonically-powered DUST for Parkinson's Disease

ERC Consolidator grant 2017

In totaal komen 329 aanvragen in aanmerking voor financiering, waarvan 9 met een Vlaamse onthaalinstelling:

  • Thomas Van Leeuwen, Universiteit Gent
  • Sarah-Maria Fendt, VIB
  • Frederick Verbruggen, Universiteit Gent
  • Sandra Van Aert, Universiteit Antwerpen
  • Bart Loeys, Universiteit Antwerpen
  • Hugues Sana, KU Leuven
  • Massimiliano Mazzone, VIB
  • Anna Sablina, VIB
  • Toon van Waterschoot, KU Leuven

Workshops

MSCA Innovative Training Networks and Research and Innovation Staff Exchange infosessie 16 oktober 2017

 

Audrey Arfi en Brito Ferreira van het Research Executive Agency lichtten de modaliteiten van de ITN en RISE 2018 oproep toe. Dr. Brian Cahill, voorzitter van de MSCA Alumni Association, lichtte de activiteiten van dit netwerk nader toe.

Als getuigenissen namen deel: dr. Sylvain Fauquenoy, Université libre de Bruxelles, werkzaam op het RISE project EU4HIVCure; prof. Filip De Boeck, KU Leuven, werkzaam op het ITN project Anthusia; prof. Pieter-Jan Guns, Universiteit Antwerpen, die betrokken was bij de voorbereiding van het B-Q minded ITN project en prof. Erik Goormaghtigh, Université libre de Bruxelles, die als evaluator heeft opgetreden in voorgaande oproepen.

De ITN oproep staat open met deadline 17 januari 2018. Een budget van 442 miljoen euro is beschikbaar. De RISE oproep staat open met als deadline 21 maart 2018 en een budget van 80 miljoen euro.

 

 

 

ERC consolidator grants infosessie 23 oktober 2017

 

Ines Pio van het European Research Council Executive Agency was uitgenodigd om de modaliteiten van de 2018 oproep te presenteren. Getuigenissen werden verzorgd door Bence Nanay, Universiteit Antwerpen, teamleider van het project “STYDS - Seeing things you don't see: Unifying the philosophy, psychology and neuroscience of multimodal mental imagery”; Karine Van Doninck, UNamur, “RHEA - Rotifers Highlight Evolution of Asexuals”; Wim Bogaerts, Universiteit Gent, “PhotonICSWARM - Photonic Integrated Circuits using Scattered Waveguide elements in an Adaptive, Reconfigurable Mesh” en Jean Vanderdonckt, Université catholique de Louvain, die in het verleden heeft opgetreden als panel member.

De oproep staat open met als deadline 15 februari 2018 met een budget van 550 miljoen euro.

 

Over de grenzen

European Research Area Networks (ERA-NET)

In het kader van ERA-NET, het Europese programma dat financierende organisaties en onderzoekers laat samenwerken rond onderzoeksoproepen met welbepaalde thema’s, werden de voorbije maanden verschillende oproepen geopend met FWO deelname, namelijk:

  • Transcan-2 - JTC 2017 (translationeel kankeronderzoek).
  • E-rare3 - JTC 2018 (onderzoek naar zeldzame ziekten).

Voor verschillende ERA-NETs werd ook een finale beslissing genomen inzake de toekenning en financiering van projecten met Vlaamse deelname, zijnde:

 

Fundamenteel onderzoek

 

ERACOSYSMED - JTC 2017 (‘Systems medicine’):

  • ‘ROCKET’ - Maarten Naesens, KU Leuven, € 198.000.

ERA-CVD - JTC 2017 (onderzoek naar cardiovasculaire ziekten)

  • ‘PROACT’ - Peter Verhamme, KU Leuven, € 190.000.

E-RARE3 - JTC 2017 (onderzoek naar zeldzame ziekten)

  • ‘EDSCIDPROG’ - Tom Taghon, Universiteit Gent, € 120.000;
  • ‘Cure-AID’ - Mohamed Lamkanfi, Universiteit Gent, € 200.000.

NEURON cofund - JTC 2017 (Ziektegerelateerde neurowetenschappen)

  • ‘SleepLess’ - Jeroen Verhaeghe, Universiteit Antwerpen, € 160.000.

 

Strategisch Basisonderzoek

 

FLAG-ERA ll (FET-FLAGSHIPS)

Graphene - Basic research:

  • ‘GraSage’ - Larissa Gorbatikh, KU Leuven, € 195.000;
  • ‘SIMPLANT’ - Chris Van Haesendonck en Lino da Costa Pereira, KU Leuven, €258.804.

Graphene - Applied research and innovation:

  • ‘GRAPH-EYE’ - Johan Verbeeck, Universiteit Antwerpen, €189.383.

HBP (Human Brain Project) - Basic and applied research:

  • ‘MAC-Brain’ - Nico Boehler, Universiteit Gent, € 263.750.

QUANTERA (‘Quantum Technologies’)

  • ‘NanoSpin’ - Milos Nesladek, UHasselt, €257.400;
  • ‘Q-Magine’ -Milos Nesladek, UHasselt, €502.439.

Toekomstig engagement FWO in ERA-NET

 

Het FWO blijft zich ook in de nabije toekomst engageren tot participatie aan - en dus de financiering van - ERA-NET oproepen. Dit multilateraal onderzoeksverband laat organisaties en onderzoekers samenwerken rond onderzoeksoproepen met welbepaalde thema’s.

Naast het fundamentele financieringskanaal zal binnen het Europees kaderprogramma H2020, vanaf werkprogramma 2018 – 2020, eveneens het programma voor Strategisch Basisonderzoek (SBO) structureel worden ingezet binnen de FWO ERA-NET werking, volgend op de integratie van de voormalige IWT Strategische Onderzoeksprogramma’s. SBO onderscheidt zich van de fundamentele onderzoeksprogramma’s door zijn gerichtheid naar potentiële economische of maatschappelijke toepassingen.

 

Bij de selectie van nieuwe netwerken houdt het FWO rekening met een evenwichtige spreiding tussen de 5 (FWO-)wetenschapsdomeinen, maar ook het evenwicht tussen gevorderd- versus ontluikend onderzoek zal extra aandacht krijgen. ERA-NET Cofunds die in verband staan met een JPI vormen eveneens een aandachtspunt. Het jaarlijkse FWO-budget voor deelname aan ERA-NETs bedraagt 7 miljoen euro.

 

De eerstvolgende nieuwsbrief, verwacht in het eerste kwartaal van 2018, zal duidelijk maken aan welke nieuwe ERA-NETs uit werkprogramma 2018-2020 het FWO effectief zal deelnemen.

» Voor meer informatie m.b.t. aankomende oproepen, zie de FWO website

Science Europe

Science Europe, de organisatie van 43 Europese Research Funding en Research Performing Organisations  (RFO-RPO) uit 27 landen, bracht de afgelopen maanden opnieuw standpunten en advies uit over belangrijke thema’s van het wetenschapsbeleid:

Voor meer nieuws en informatie over Science Europe en zijn activiteiten kan je ook terecht op hun website: www.scienceeurope.org.

Kalender

Openstaande oproepen

Volgende oproepen openen op 1 december: