Nieuwsbrief Oktober 2016

Edito

Wanneer u dit leest, heeft het FWO net weer een bijzonder drukke periode achter de rug. Zoals elk jaar evalueren de Expertpanels van het FWO in september en oktober de aanvragen voor nieuwe kredieten en onderzoeksprojecten, en opnieuw stelden we een toename vast in het aantal aanvragen ten opzichte van het voorbije jaar. De beoordeling en selectie van deze onderzoeksvoorstellen is dan ook telkens opnieuw een ware uitdaging voor zowel de FWO medewerkers zelf als voor de leden van de Expertpanels. De gestage toename van het aantal aanvragen in de afgelopen jaren is een bewijs van de inzet en ambitie van de onderzoekers in Vlaanderen, maar heeft onvermijdelijk ook geleid tot een lager slaagpercentage. Dit is een bekend probleem en zorgt voor frustratie en teleurstelling bij vele onderzoekers, maar evengoed bij de Expertpanels zelf, die zich voor een haast onmogelijke opgave zien bij de selectie van projecten die gefinancierd kunnen worden. Er moet met zorg worden nagedacht hoe dit verder moet.

 

Ik ben zeer blij dat de Vlaamse regering in 2017 maar liefst 100 miljoen euro extra budget vrijmaakt voor het FWO. Minister Philippe Muyters geeft zo gehoor aan de noodkreet van onderzoekers, die door het gebrek aan middelen kansen en talent zien wegvloeien uit onze universiteiten en onderzoekscentra naar het buitenland. Dankzij deze financiële stimulans kan het FWO een langverwachte verhoging van de slaagkansen realiseren in zowat alle financieringskanalen. Daarnaast zal dit extra budget gebruikt worden voor het nieuwe programma EOS – Excellent Science, een volwaardige opvolger van de vroegere IUAP’s, waarover u verder in deze nieuwsbrief meer verneemt.

 

Doch meer denkwerk is aangewezen. Ook het FWO dient zichzelf tegen het licht te houden. Met een toename van de financiële middelen, zal een betere selectie noodzakelijk zijn, en ook daarin willen we tegemoet komen aan de verwachtingen van de onderzoekers. Eerder dit jaar zijn we gestart met het uittekenen van een nieuwe evaluatieprocedure om de verwerking van de aanvragen voor mandaten en onderzoeksprojecten te optimaliseren. Ook in deze nieuwe procedure blijft de kwaliteit van het wetenschappelijk onderzoek de enige graadmeter, maar waar mogelijk willen we de efficiëntie en transparantie van dit proces verder verhogen. We hebben bij de voorbereiding dankbaar gebruik gemaakt van alle opmerkingen, kritiek en reacties die we in de voorbije jaren hebben gekregen zowel in de Expertpanels als vanuit de academische gemeenschap in Vlaanderen. In overleg met de stakeholders werken we verder om deze vernieuwing vorm te geven en zo snel mogelijk te implementeren; we houden u op de hoogte!

 

U ziet het: in plaats van stil te blijven staan bij het heden, denken wij al met nadruk aan de toekomst! Fundamenteel onderzoek dat inspireert en vooruitgang brengt in kennis en kunde, blijft ontegensprekelijk de belangrijkste grondstof die Vlaanderen heeft, en is een onmisbare basis voor innovatie en toekomstgericht denken. Meer dan ooit zullen we dit nodig hebben, in Vlaanderen, in Europa en wereldwijd. Als agentschap dat fundamenteel en strategisch wetenschappelijk onderzoek aan de universiteiten van de Vlaamse Gemeenschap ondersteunt, is het de rol van FWO om kansen te blijven scheppen voor onderzoek, om wetenschappelijke doorbraken van bij het begin te stimuleren en jonge, getalenteerde onderzoekers met een passie voor kennis te ondersteunen. Met het extra budget dat we hiervoor kunnen gebruiken ben ik ervan overtuigd dat we deze rol ook in de toekomst zullen kunnen waarmaken!

 

Willy Verstraete

voorzitter FWO

In de kijker

Kom Naar Buiten - 14 november 2016

De doedag Kom Naar Buiten wordt georganiseerd door het FWO, vliruos, de Jonge Academie en de KVAB. Tijdens deze dag over wetenschapscommunicatie krijg je praktische tips en inspirerende voorbeelden van journalisten, communicatie-experts en collega-onderzoekers. De doelgroep zijn onderzoekers en docenten aan een universiteit, hogeschool of onderzoeksinstelling, die meer naar buiten willen komen met hun onderzoek.

Dit evenement vindt plaats op maandag 14 november 2016 in het Paleis der Academiën (Hertogsstraat 1, 1000 Brussel). Deelname is gratis na inschrijving. Het volledige programma kan u terugvinden op komnaarbuiten.be.

Vooraankondiging Lancering EOS Programma

In het najaar van 2016 zal het FWO samen het F.R.S.-FNRS het gloednieuwe EOS programma lanceren. Het EOS programma is een volledig herwerkte versie van de InterUniversitaire AttractiePolen (IUAP) en heeft als opzet de ondersteuning van fundamenteel onderzoek in alle wetenschappelijke onderzoeksdomeinen tussen onderzoekers uit de Vlaamse en Franstalige gemeenschap door middel van de financiering van gezamenlijke 4-jarige onderzoeksprojecten. Er zal om de vier jaar een oproep plaatsvinden, de eerste met een deadline op 1 april 2017 – 14h voor onderzoeksprojecten met een startdatum op 1 januari 2018.

 

Meer informatie omtrent de modaliteiten, de ontvankelijkheidscriteria en de evaluatieprocedure van het EOS programme zal dit najaar bekend worden gemaakt op de websites van het FWO en F.R.S.-FNRS en wijd verspreid worden binnen de onderzoekswereld.

Andy Gijbels wint eerste Vlaamse PhD Cup

In Brussel werd op 28 september de allereerste Vlaamse PhD Cup uitgereikt aan Andy Gijbels, doctor in de Ingenieurswetenschappen aan de KU Leuven. Met die prijs wil Scriptie vzw pas gedoctoreerde wetenschappers aansporen om hun onderzoek met de wijde wereld te delen.

 

Andy Gijbels (voormalig SB-bursaal) wist met een presentatie over zijn robottechnologie voor uiterst precieze oogchirurgie de jury, met onder meer VRT-journaliste Annelies Beck en VUB-professor Dave Sinardet, te overtuigen.

 

FWO-postdocs Heleen Dewitte (Universiteit Gent & VUB) die in haar doctoraat werkte aan een nieuwe methode voor kankerimmuuntherapie én Didier Snoeck (Universiteit Gent) die zelfhelend beton ontwikkelde, kregen een erkenning als tweede en derde laureaat.

 

Meer info: www.phdcup.be

Voormalig FWO-postdoc Johan Auwerx krijgt "Zwitserse Nobelprijs"

Voormalig FWO-postdoc Johan Auwerx is laureaat van de Prix Marcel Benoist 2016, alias de "Zwitserse Nobelrijs". De 59-jarige Auwerx was FWO-postdoc aan de KU Leuven van 1988 tot en met 1990 en is sinds 2008 prof. aan de Ecole polytechnique fédérale de Lausanne (EPFL) en krijgt de onderscheiding voor zijn werk over mitochondrion en de rol ervan in het metabolisme.

 

De Prix Marcel Benoist bekroont sinds 1920 jaarlijks een wetenschapper in Zwitserland die de nuttigste uitvinding of studie heeft gedaan, in het bijzonder voor het leven van de mens. Er hangt een bedrag van bijna 46.000 euro aan vast. De prijs wordt op 31 oktober uitgereikt in Lausanne.

FWO-postdoc Isabel Beets sleept titel New Scientist Wetenschapstalent 2016 in de wacht

FWO-postdoc Isabel Beets (KU Leuven) heeft de titel van New Scientist Wetenschapstalent 2016 in de wacht gesleept, een wedstrijd voor het grootste jonge wetenschappelijke talent van Nederland en Vlaanderen. De jury was niet alleen onder de indruk van de wetenschappelijke kwaliteit, maar prijst ook de manier waarop zij haar onderzoek met de buitenwereld deelt.

 

De prijs werd uitgereikt op 22 september tijdens het evenement New Scientist Live: Brein. Isabel Beets ontving haar award uit handen van neuropsycholoog Erik Scherder en krijgt een geldbedrag van 2.500 euro.

 

Isabel Beets onderzoekt hoe ‘associatief leren’ op moleculair niveau in de hersenen plaatsvindt. Zij was FWO-aspirant van 2009 tot en met 2013 en heeft sindsdien een postdoc-mandaat van het FWO.

Eerste FWO-oproep doctoraatsbeurzen strategisch basisonderzoek (SB) afgesloten

Op 15 september sloot het FWO de oproep voor doctoraatsbeurzen strategisch basisonderzoek (SB) af. Dit steunprogramma, jarenlang bekend als ‘de IWT-beurzen’ wordt sinds dit jaar beheerd door het FWO. Het IWT (agentschap voor Innovatie door Wetenschap en Technologie) is per 1 januari 2016 opgegaan in het Agentschap Innoveren en Ondernemen, waarbij de programma’s voor strategisch onderzoek naar het FWO werden overgeheveld.

 

De oproep doctoraatsbeurzen SB richt zicht tot jonge onderzoekers die zich willen bekwamen tot strategisch denkende en innovatiegerichte wetenschappers. De doctoraatsprojecten houden uitdagend en vernieuwend onderzoek in, dat potentieel biedt om op langere termijn innovatieve toepassingen (producten, processen, diensten) met economische toegevoegde waarde te genereren. Die mogelijke toepassingen kunnen leiden tot innovaties bij bedrijven of sectoren, en/of aansluiten bij de VRWI transitiegebieden.

 

Er werden 694 kandidaturen ingediend. Hierbij wordt de dalende trend sinds 2013 verdergezet. Bij de laatste oproep (2015) door het IWT waren er nog 767 beursaanvragen.

 

Na de ontvankelijkheidsanalyse worden voor de beoordeling van de kandidaten en hun projectvoorstellen per onderzoeksthema ad-hoc expert panels samengesteld, in totaal 53. Elk panel wordt samengesteld uit 5 of 6 Vlaamse en buitenlandse deskundigen, met een brede wetenschappelijke expertise en vertrouwdheid met innovatie en economisch gerichte toepassingen. Zowel academici als deskundigen die betrokken zijn bij onderzoek en ontwikkeling in het bedrijfsleven worden uitgenodigd.

 

De SB-panelsessies vinden plaats tussen 7 november en 8 december 2016 in de gebouwen van het FWO. Elk panel zal 12 tot 16 kandidaten beoordelen, o.m. via een mondelinge proef. Elke expert zal ook gevraagd worden een kort preliminair rapport op te stellen over een beperkt aantal dossiers. De mondelinge proef bestaat uit een korte presentatie (‘elevator pitch’) door de kandidaat, gevolgd door een interactieve discussie met de experten. De evaluatiecriteria zijn gericht op de kandidaat, het project en de toepassingsmogelijkheden, waarbij de kwaliteiten van de kandidaat (potentiële ‘doctoral skills’, vakkennis en het toepassingsgericht inzicht) het zwaarst doorwegen.

 

Elk SB-Expertpanel wordt begeleid door een vertegenwoordiger van het FWO, die tijdens de zitting de rol van moderator vervult. Hij/zij kan een FWO beleidsmedewerker zijn of een adviseur van het Agentschap Innoveren en Ondernemen. Ook voor de samenstelling van de panels wordt nauw samengewerkt met adviseurs van het Agentschap Innoveren en Ondernemen.

 

Op 15 december zal de raad van bestuur van het FWO op basis van de bevindingen van de SB expert panels 200 SB-beurzen toekennen.

Genoteerd

Wijzigingen in de reglementen

  • Betaalkalender fundamentele onderzoeksprojecten: voortaan worden er twee voorschotten (40% en 35%) op de nieuwe toekenningen uitbetaald. Tijdens de eerste 4 jaar en in jaar 5 en 6 volgen de saldo’s. (reglement onderzoeksprojecten, art. 23)
  • Nationaliteitsvereiste: ook voor de reiskredieten is die vereiste nu geschrapt en is enkel nog het bezit van een masterdiploma uit de EER of Zwitserland van tel. (Internationale Mobiliteit)
  • Nieuwe hoofdonthaalinstellingen: voortaan mogen voor de fundamentele onderzoeksprojecten en postdoctorale mandaten ook het Instituut voor Tropische Geneeskunde, Vlerick Business School, Antwerp Management School en Hogere Zeevaartschool als hoofdonthaalinstelling optreden. (onderzoeksprojecten en postdoctorale mandaten)
  • Ontvankelijkheid voor aanvragen: voor de aanstellingen die vereist voor FWO-ondersteuning geldt voortaan expliciet dat het moet gaan om bezoldigde aanstellingen. (algemeen reglement, art. 5)
  • Ethiek: in het algemeen reglement (art. 4) is de notie ‘ethiek’ betreffende onderzoek verruimt en nader omschreven. Neem in verband met deze thematiek ook eens een kijkje op de vernieuwde pagina over de ethische adviezen.

Internationaal genoteerd

Oproep Doctoraatsbeurzen Europees Universitair Instituut (EUI) te Firenze EUI

Het Europees Universitair Instituut (EUI) te Firenze is een gerenommeerd instituut dat jonge onderzoekers de unieke kans biedt om hun doctoraatsonderzoek in een internationale en wetenschappelijk hoogstaande context uit te voeren. De focus ligt op onderzoek met een Europese strekking in de Gedrags- en Maatschappijwetenschappen: Geschiedenis, Rechten, Economie, en Politieke/Sociale wetenschappen. Voor het academiejaar 2017-2018 heeft het FWO financiering voor twee doctoraatsbeurzen aan het EUI. De oproep opent op 1 november 2016 en aanvragen kunnen ingediend worden via het online aanvraagportaal van het EUI tot en met 31 januari 2017.

 

Voor meer informatie omtrent de ontvankelijkheidscriteria en de selectieprocedure zie deze website.

Resultaten Gezamenlijke Onderzoeksprojecten met China (MOST)

Op 1 maart 2016 sloot de oproep voor gezamenlijke onderzoeksprojecten tussen onderzoekers uit de Vlaamse Gemeenschap en China. De ingediende aanvragen werden inmiddels geëvalueerd en in samenspraak met onze Chinese partnerorganisatie, Ministry of Science and Technology (MOST), werd beslist om 4 excellente onderzoeksprojecten te financieren.

» Bekijk de lijst met succesvolle aanvragen die van start gingen op 1 oktober 2016

Deelname uit Vlaanderen aan Dragon Gate Programma (MOST, Taiwan)

Om (vooral jonge) Taiwanese onderzoekers aan te moedigen een deel van hun onderzoekscarrière door te brengen bij buitenlandse partners en zo ook met eersteklas onderzoeksinstellingen nieuwe samenwerkingen op te bouwen, lanceerde het Taiwanese Ministry of Science & Technology (MOST, voorheen de National Science Council of Taiwan) in 2012 het Dragon Gate Programma, officieel genaamd het “New Partnership Program for the Connection to the Top Labs in the World”. Taiwanese onderzoeksteams kunnen binnen dit kanaal een projectvoorstel indienen bij MOST.

 

Hoewel dit programma geen initiatief is van het FWO en er vanuit Vlaanderen dus geen financiering is voorzien, kunnen geïnteresseerde onderzoekslaboratoria uit Vlaanderen toch participeren. Ze kunnen zich namelijk tot eind mei 2017 kandidaat stellen om als onthaalinstelling op te treden en zo sterke en duurzame netwerken uitbouwen met Taiwan. Indien ze worden geselecteerd door MOST om op te treden als onthaalinstelling, verbinden ze zich ertoe gedurende een volledige projectduur (max. 2 jaar) hun laboratoria open te stellen en een werkplek te voorzien voor de betrokken Taiwanese onderzoekers. Om dit te kunnen doen, kunnen ze deels gebruikmaken van de voorziene financiering van MOST.

» Meer gedetailleerde informatie, voorwaarden en deadlines

Vooraankondiging nieuw reiskrediet: Krediet voor een lang verblijf bij een ERC Grantee in het buitenland

Ben je van plan om in de nabije toekomst een ERC grant (starting, consolidator of advanced) aan te vragen? Wens je jouw ERC aanvraag te versterken door je buitenlandse onderzoekservaring verder aan te scherpen en je onderzoeksprofiel en -visie te optimaliseren? Dan lijkt het je misschien wel wat om naar het buitenland te trekken om onderzoek te verrichten in de excellente onderzoeksomgeving van een voormalige of huidige ERC Grantee.

 

Vanaf november 2016 zal het FWO ‘kredieten voor een lang verblijf bij een ERC Grantee in het buitenland’ aanbieden. Via dit reiskrediet kunnen onderzoekers voor minimaal 3 - maximaal 6 maanden onderzoek verrichten bij een voormalige of huidige houder van een ERC grant in het buitenland.

» Meer gedetailleerde informatie

Aanstelling nieuwe adjunct-directeur Nederlands-Vlaams Instituut in Cairo (NVIC)

Het Nederlands-Vlaams Instituut in Cairo (NVIC) werd in 1971 opgericht en wordt gebruikt door de participerende Nederlandse en Vlaamse universiteiten om hun onderwijs- en onderzoeksactiviteiten in het Midden-Oosten te stimuleren en te ontwikkelen. Die activiteiten hebben voornamelijk betrekking op Arabistiek, Egyptologie, Archeologie, Sociale Wetenschappen en Geesteswetenschappen in brede zin, maar het instituut vertegenwoordigt eveneens onderzoekers en studenten uit de participerende instellingen die in andere disciplines actief zijn.

 

Voor het NVIC was het FWO op zoek naar een Adjunct-Directeur Arabische/Islamitische en Midden-Oosten Studies. Na een selectieprocedure werd beslist Dr. Ifdal Elsaket aan te stellen als de nieuwe Adjunct-Directeur Arabische/Islamitische en Midden-Oosten Studies van het NVIC. Zij zal in samenwerking met de Adjunct-Directeur voor Archeologie/Egyptologie de Directeur van het NVIC bijstaan bij in het initiëren, organiseren en coördineren van de activiteiten van het instituut en bijdragen tot de verspreiding van de Vlaamse en Nederlandse cultuur in Egypte.

Over de grenzen

Infosessie ERC Starting Grants en Consolidator Grants 16/9

Op 16 september organiseerde het FWO in samenwerking met de andere Belgische NCP’s een informatiesessie over ERC Starting Grants en Consolidator Grants. Dr. Ino Agrafioti, panel coördinator van evaluatiepanel Molecular and Structural Biology and Biochemistry (LS1) gaf een toelichting op de modaliteiten van de volgende oproepen en de statistieken voor België. Haar collega Dr. Filipa Ferraz de Oliveira, head of sector for ethics bij ERC Executive Agency (ERCEA), gaf een uitgebreide uitleg over de ethische screeningsprocedure van ERC aanvragen. Professor Adrian Liston van het Vlaams Instituut voor Biotechnologie en ERC Consolidator Grant holder en Dr. Jean-Michel Lafleur, ERC Starting Grant holder bij de universiteit Luik, deelden hun waardevolle inzichten over de aanvraagprocedure voor een ERC grant. Professor Roel Baets van de universiteit Gent, die de afgelopen jaren als panellid heeft opgetreden voor de Starting en Consolidator grants voor het panel Physical Science and Engineering ‘Systems and Communication Engineering’ (PE7), gaf aanvragers een aantal nuttige tips mee.

Science Europe

Science Europe, de organisatie die 47 Europese RFOs en RPOs groepeert, blijft de wetenschappelijke gemeenschap en de beleidsmakers voeden met nieuwe ideeën en inzichten. De oogst van de voorbije maanden omvat de volgende publicaties:

Deze papers en vele andere zijn te vinden op: http://www.scienceeurope.org/downloads.

 

Science Europe heeft ook als opdracht om op te komen voor de wetenschap. Zo bracht het in september een verklaring uit voor een voldoende hoog budget in het Europese Kaderprogramma (Horizon 2020). Zie daarvoor en voor ander nieuws: http://www.scienceeurope.org/news .

Resultaten ERC Starting Grants 2016

Op 8 september 2016 publiceerde het ERC Executive Agency (ERCEA) de resultaten van de 2016 oproep voor European Research Council Starting Grants. Onder de 325 laureaten bevinden zich ook 12 onderzoekers uit Vlaamse onderzoeksinstellingen:

  • Rob Ameloot (KU Leuven)
  • Matteo Campioli (Universiteit Antwerpen)
  • Dave De Ruysscher (Vrije Universiteit Brussel)
  • Bert De Rybel (Vlaams Instituut voor Biotechnologie)
  • Peter Dedecker (KU Leuven)
  • Ilse Derluyn (Universiteit Gent)
  • Jutho Haegeman (Universiteit Gent)
  • Annelies Kusters (KU Leuven)
  • Diego Miralles (Universiteit Gent)
  • Kris Myny (Interuniversitair Micro-Electronica Centrum)
  • Marian Verhelst (KU Leuven)
  • Bart Vermang (Interuniversitair Micro-Electronica Centrum)

In de pers

In de pers

Personalia

In dienst:

  • 01/03/2016: Nena Van den Steen, dossierbeheerder aanvragen en lopende dossiers
  • 14/03/2016: Carlijn Stevens, dossierbeheerder aanvragen en lopende dossier 
  • 01/04/2016: Guy Thoonen, beleidsmedewerker
  • 01/04/2016: Frederik Van Acker, beleidsmedewerker
  • 15/04/2016: Steven Heylen, beleidsmedewerker