Nieuwsbrief December 2007

Tachtig jaar FWO

Monard

In zijn bekende redevoering ter gelegenheid van de 110e verjaardag van de Cockerillfabrieken in Seraing stelde Koning Albert I reeds in 1927: “Landen die wetenschap en wetenschappers verwaarlozen, zijn gedoemd tot achteruitgang”. Nog steeds tonen internationale studies aan dat landen en regio’s die excellent kennisgrensverleggend onderzoek voluit ondersteunen, zich in een goede positie plaatsen voor economische groei en bijgevolg voor een toenemend welzijn van hun burgers.

De Vlaamse Overheid heeft sinds het midden van de jaren negentig een inhaalbeweging ingezet voor het wetenschappelijk onderzoek. Met het Innovatiepact van 2003 is deze beweging nog versneld. Ook het budget van het FWO verdubbelde sindsdien en bedraagt nu 174 miljoen euro, waarvan 80% afkomstig is van de Vlaamse Overheid.

Het FWO steunt in Vlaanderen, rechtstreeks en onrechtstreeks, 2100 onderzoekers. Ongeveer 1450 onderzoekers hebben een eigen onderzoeksmandaat, dat hen toelaat een doctoraat voor te bereiden of zich toe te leggen op postdoctoraal onderzoek. Via onderzoeksprojecten van het FWO zijn ongeveer 660 onderzoekers actief. Het onderzoek dat zij uitvoeren staat internationaal op hoog niveau. Recente bibliometrische studies, uitgevoerd bij meer dan 3500 onderzoekers die steun kregen van het FWO, tonen aan dat zij internationaal de vergelijking met glans doorstaan wat hun wetenschappelijke prestaties betreft. Het excellentiebeleid dat het FWO al vele jaren voert, werpt duidelijk zijn vruchten af.

Volgend jaar viert het FWO zijn 80 jaar geschiedenis. In 1928 werd het Nationaal Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek opgericht, de bakermat van het huidig FWO en zijn Franstalige zusterorganisatie FRS-F.N.R.S. Sinds 1992 heeft het FWO zijn eigen koers gevaren. Het FWO heeft zich volledig geplaatst in de traditie van de nationale instelling. De focus blijft het stimuleren van fundamenteel onderzoek in Vlaanderen, op initiatief van de onderzoeker zelf. Cruciaal was en is dat hiervoor alleen excellentiecriteria gehanteerd worden.

Zijn tachtigste verjaardag zal het FWO op 23 oktober 2008 vieren met een groots evenement, waar de onderzoeker centraal staat.  Meer informatie hierover kan u verder in deze nieuwsbrief lezen.

Rest mij, beste lezer, u namens het FWO een voorspoedig 2008 toe te wensen.

Elisabeth Monard

In de kijker

Het FWO viert feest!

In 2008 viert het FWO zijn 80ste verjaardag. Een goede reden voor de organisatie van een groot wetenschapsfeest met de onderzoeker in het middelpunt van de belangstelling.

Op 23 oktober 2008 zal dit unieke evenement doorgaan in Auditorium 2000 en Paleis 10 van de Brussels Expo. Fundamenteel wetenschappelijk onderzoek wordt er in de spotlights gezet en het FWO brengt veel, heel veel onderzoekers samen om elkaar te ontmoeten, te discussiëren, van elkaar te leren en … een leuke dag te beleven! Multidisciplinariteit wordt er de leidraad om zo bruggen te slaan tussen de verschillende wetenschappelijke domeinen.

Zo’n dag staat of valt natuurlijk met u, de onderzoeker. Kruis daarom nu al 23/10 aan in uw agenda. Over de concrete programmainvulling en registratiedetails leest u later meer in deze kolommen. Maar dat het indrukwekkend wordt, staat nu al vast!

terug naar boven

Genoteerd

Big Science

Onderzoek kost geld, en zeker grote, internationale onderzoeksgroepen kampen met zware logistieke en vaste kosten. Dit weegt zwaar door in de traditionele FWO onderzoeksfinanciering. Vandaar dat het FWO momenteel werkt aan de uitwerking van een structureel financieringskanaal voor zogenaamde Big-Science programmaprojecten. Via dit kanaal kunnen onderzoeksgroepen specifieke kosten gedurende een langere periode financieren. Op dit ogenblik kunnen reeds vier onderzoeksgroepen een aanvraag indienen voor financiële steun via dit kanaal. Vanaf 2008 zal het FWO hiervoor jaarlijks een open oproep lanceren.

terug naar boven

Kalender

Open oproepen

-         Aspiranten- en Postdoctoraal Onderzoeksmandaat: 1 februari 2008

-         Krediet aan navorsers en Onderzoeksproject: 1 april 2008

-         Odysseus programma: groep I en groep II: 1 maart 2008

-         Reiskredieten: 3 maanden voor het vertrek

-         Organisatie van congressen in België: 6 maanden voor aanvang van het congres

-         Visiting postdoctoral fellowships: minimum 3 en maximum 6 maanden voor aanvang van het verblijf

-         Wetenschappelijke Onderzoeksgemeenschap: 15 oktober

-         Krediet voor een wetenschappelijke opdracht: 1 april of 1 oktober

terug naar boven

Over de grenzen

Onderzoekscarrières en de Europese onderzoeksruimte

9772Cb3fae9541e5811bc97d7311ca1d

In 2000 nam de Europese Unie de beslissing om een Europese Onderzoeksruimte (EOR) te creëren om zo onder meer de beste talenten te overhalen een onderzoekscarrière in Europa te ambiëren.

De creatie van deze onderzoeksruimte blijkt echter geen eenvoudige opgave. Eén van de problemen is dat mobiele onderzoekers vaak af te rekenen krijgen met administratieve barrières. Recent heeft de Europese Commissie het Groenboek van de EOR gepubliceerd, waarin een stand van zaken geschetst wordt en een aantal denkpistes besproken worden om de EOR zo snel mogelijk waar te maken. De nationale (of regionale) organisaties zoals het FWO werden, en worden, onder andere via ESF Member Fora in deze discussies betrokken.

terug naar boven

Internationaal genoteerd

European Reference Index for the Humanities

De eerste fase van het ERIH-project, waarover we u reeds in de vorige nieuwsbriefinformeerden, nadert zijn voltooiing. Op dit ogenblik staan alle initiële lijsten online en loopt de feedback procedure. Verschillende onderzoekers en onderzoeksgroepen hebben reeds via het FWO hun reactie overgemaakt. Het FWO dat optreedt als ERIH Nationaal Contactpunt voor Vlaanderen, zal deze input aan de ERIH stuurgroep bezorgen.

Hoewel de definitieve ERIH-lijsten pas zijn gepland voor de tweede helft van 2008, wordt er nu al naar de toekomst gekeken. In een volgende fase van het project is het de bedoeling om het opzet van ERIH te verruimen. Zo zal er gestart worden met het opnemen van monografieën en edited volumes en wordt er gedacht om ERIH te laten uitgroeien tot een Europese databank die als toegangspoort fungeert voor wetenschappelijke onderzoek in de Humane wetenschappen. Ook wordt gedacht ERIH te ontwikkelen tot een bibliometrisch instrument, waarbij het opnemen van citaties een belangrijke rol zal spelen.

Het FWO volgt deze invloedrijke ontwikkelingen op de voet en houdt u verder op de hoogte. De ERIH-lijsten, mogelijkheid tot feedback en bijkomende inlichtingen zijn hier te vinden.

ERC Advanced Grants

In de aanvraagronde voor de Starting Grants van de European Research Council stroomden een relatief hoog aantal Vlaamse kandidaten (2,7% van de aanvragen) naar de tweede ronde.

Op vrijdag 30 november 2007 is de call voor de Advanced Grants geopend.  Ook hier beschikken de Vlaamse onderzoekers over sterke troeven om een dergelijke prestigieuze beurs in de wacht te slepen. De ERC richt zich tot toponderzoekers die een indrukwekkend track-record van de afgelopen 10 jaar kunnen voorleggen. Dit wordt beoordeeld door 25 panels verdeeld over drie grote wetenschapsgebieden.

Nadien wordt er door review panels, aangevuld met externe referees gekeken of het inderdaad over een baanbrekend project gaat.

Elk wetenschapsgebied heeft een eigen deadline voor het indienen van onderzoeksvoorstellen.

Physical Sciences and Engineering : 28 februari 2008

Social Sciences and Humanities : 18 maart 2008

Life Sciences : 22 april 2008

In tegenstelling tot de Starting Grants kunnen er dit maal ook multidisciplinaire projecten worden ingediend die door twee of drie panels moeten worden behandeld.

Aanvragers kunnen in 2008 en 2009 ook slechts éénmaal kandideren. Meer informatie kan gevonden worden op de website van de ERC of van het National Contact Point voor KP7.

Nieuw initiatief voor internationale samenwerking

Als één van de stichtende leden van de European Science Foundation (ESF) hecht het FWO steeds veel belang aan de internationalisering van ons wetenschappelijk onderzoek. Internationale samenwerking gaat echter verder dan het uitwisselen van onderzoekers of onderzoeksresultaten. Ook de Research Councils van de verschillende landen kunnen veel van elkaar leren.

Overal in Europa krijgen Research Councils immers met dezelfde problemen af te rekenen. Om ervaringen en oplossingen te kunnen uitwisselen is het ESF gestart met een nieuw initiatief: de Member Organisations Fora. Momenteel zijn er drie fora actief. Eén forum behandelt de problematiek van internationale peer review en de zoektocht naar geschikte experten. Een tweede forum buigt zich over evaluatiemethodes van financieringsprogramma’s aangeboden door de Research Councils. Een derde en voorlopig laatste forum zoekt naar een valorisatiestrategie voor de carrièremogelijkheden van wetenschappelijke onderzoekers.

ESF is op zoek naar nog andere onderwerpen die momenteel de agenda van de internationale wetenschappelijke gemeenschap bepalen. Gedacht wordt aan een memberforum rond Open Access. Ook het oplijsten van aanpak, procedures en politiek voor het promoten van best practices in wetenschappelijk onderzoek is eveneens één van projecten die in de nabije toekomst zal uitgewerkt worden.

Meer informatie over de Member Fora kan gevonden worden op de website van ESF.

terug naar boven

Cijfers en letters

Recent Toegekende Prijzen

ExxonMobil Chemical European Science & Engineering Award - € 40.000
Prof. Jan Vermant
, Katholieke Universiteit Leuven (B) - € 20.000
“Flow induced alignment and orientation of colloidal particles in viscoelastic liquids.”

Prof. Martin Zatloukal, Tomas Bata University, Zlin (CZ) - € 20.000
“Understanding of different types of interfacial instabilities in multi-layer polymer melt flows.”

Wetenschappelijke Prijs Foundation AstraZeneca Astma & COPD - € 25.000
Prof. Guy Brusselle, Universiteit Gent (B)
“De PHARMaceutische zorg voor Astma Controle verbetering (PHARMACI) studie : een gerandomiseerde gecontroleerde studie.”

Care for People Award Foundation AstraZeneca – Borstkanker – € 25.000
Dr. Emile Salamon – Dr. Vincent Remouchamps – Dr.  Jean-François Daisne - Mevr. Sabine Bernard, Clinique Maternité St.-Elisabeth, Namur (B)
“L’ usage des senseurs magnétiques pour monitorer le bloquage en inspiration profonde pendant l’irradiation du cancer du sein avec compensateurs électroniques. Une méthode pour réduire la dose au cœur et réduire la toxicité cutanée de la radiothérapie du sein.”

UMICORE Scientific Award - € 10.000
Dr. Charles Delacourt
, University of California, Berkeley (USA)
“Apport de la chimie des solutions à la préparation de phosphates de métaux de transition: influence de la structure et de la morphologie sur le comportement électrochimique dans les accumulateurs au lithium.”

UMICORE Award Afstudeerwerken” - 2 x € 2.500
De heer Jonas Feys, Universiteit Gent (B)
“Sol-Gel synthese van La2Zr207-bufferlagen in de opbouw van supergeleidende deklagen.”

De heer Henk Huisseune, Universiteit Gent (B)
“Tweedimensionale modellering van de warmteoverdracht en waterhuishouding in een PEMFC.”

Wetenschappelijke Prijs Barco n.v. - € 5.000
Dr. Ewout Vansteenkiste, Universiteit Gent (B)
“Kwantitatieve analyse van echografiebeelden van de premature hersenen.”

Jaarlijkse Prijs Barco n.v. voor Afstudeerwerken – 3 x € 2.500
De heer Bruno Cornelis, Vrije Universiteit Brussel (B)
“Quantisatiegebaseerd watermerken.”

De heer Simon Kluyskens, Universiteit Gent (B)
“Hardware-versnelde bewegingscompensatie in het wavelet-domein voor ultiem schaalbare video.”

De heer Pieter Vanbrabant, Universiteit Gent (B)
“Modellering van het statisch en (hydro)dynamisch schakelgedrag van LCD’s behorende tot de ‘brede kijkhoek’-klasse.”

Odysseus 2007

40Beb71b63e0476d8fbfb31f1994e0bd

Op 3 oktober werden de Odysseuslaureaten 2007 aan de pers voorgesteld. In totaal gaat het om 16 onderzoekers, gelijk verdeeld tussen Odysseus Type I en Type II.

Zes onderzoekers zullen hun onderzoeker uitvoeren aan de K.U.Leuven, vijf aan de UGent en vier aan de UA. De VUB en UHasselt vervolledigen dit rijtje met telkens één onderzoeker.

Toekenningen in derde orde

Op 21 november kende de Raad van Bestuur 46 nieuwe onderzoeksprojecten, één aanpassing van een lopend onderzoeksproject en 15 kredieten aan navorsers toe voor een totaalbedrag van € 2.472.545. Op een aantal van deze nieuwe projecten kunnen in totaal nog eens 18 onderzoekers aangeworven worden.

terug naar boven