Nieuwsbrief Maart 2012

Edito

Monard

Het FWO heeft de voorbije jaren sterk ingezet op internationalisering van het onderzoek uitgevoerd aan de Vlaamse universiteiten en wetenschappelijke instellingen. In een vorige editie van deze nieuwsbrief kwam reeds aan bod hoe het FWO ook naar de toekomst toe blijvend wil inzetten op een verdere uitbouw van de European Research Area en het stimuleren van internationale mobiliteit en samenwerking. Het nieuwe Pegasusprogramma, waarvan de eerste evaluatieronde net achter de rug is en de eerste laureaten op 1 oktober 2012 in Vlaanderen aan de slag kunnen gaan, is hier een sprekend bewijs van.

Het FWO wil echter nog een stap verder gaan, vandaar dat de Bureauleden en de verantwoordelijken onderzoeksbeleid van de universiteiten tijdens het jaarlijkse FWO-conclaaf zich onder meer gebogen hebben over het internationaal beleid van het FWO. Vlaamse onderzoekers kunnen internationaal een zeer mooi palmares voorleggen. Op het vlak van wetenschappelijke output en de hieraan gekoppelde citaties, presteert Vlaanderen zeer sterk en kunnen er indrukwekkende cijfers worden voorgelegd, waarbij de Vlaamse universiteiten probleemloos de vergelijking kunnen doorstaan met topinstellingen uit het buitenland.

Deze goede prestaties worden in het buitenland wel degelijk opgemerkt. Zo ontvangt het FWO steeds vaker vragen van buitenlandse research councils om met het FWO en de Vlaamse onderzoekers samenwerkingsakkoorden te kunnen  afsluiten. Verder in deze Nieuwsbrief kan u meer details ontdekken betreffende de jongste overeenkomsten die het FWO in deze context heeft afgesloten.

Zoals in het verleden eerder ad hoc gebeurde, wil het FWO naar de toekomst toe voor internationale overeenkomsten meer structureel gebruik maken van een getrapt systeem. Hierbij wordt er gestart met het afsluiten van een uitwisselingsakkoord zodat onderzoekers makkelijk tussen Vlaanderen en het partnerland kunnen uitgewisseld worden. Indien dit succesvol blijkt en er voldoende interesse is vanwege de Vlaamse onderzoekswereld, kan er in een volgende fase worden ingezet op het afsluiten van een volwaardig bilateraal akkoord dat ook gemeenschappelijke onderzoeksprojecten tussen beide landen/regio’s mogelijk maakt. De Lead Agency procedure, waarbij nog verder wordt gegaan en de evalautieprocedure door een van beide partners wordt georganiseerd, is een interessante piste, die het FWO verder wil bewandelen met nieuwe partners.

Ons jaarboek 2011 is trouwens  gewijd aan de internationale dimensie in de meest ruime zin. Verder in deze Nieuwsbrief vindt u alle achtergrondinformatie terug.

Ook voor de 220 nieuwe aspiranten en 180 nieuwe postdoctorale mandaathouders die op 1 oktober aan de slag zullen gaan, zal het belangrijk zijn om voldoende aandacht te hebben voor het uitbouwen van internationale mobiliteit en het leggen van internationale contacten. Het FWO zal hen hierbij ten volle ondersteunen.

Rest mij enkel de nieuwe FWO-onderzoekers  nog eens van harte te feliciteren met hun aanstelling en aan u allen een deugddoende vakantie toe te wensen. Ik kijk alvast uit naar een boeiend wetenschappelijk najaar en nieuwe boeiende onderzoeksresultaten.

Elisabeth Monard

In de kijker

Ondertekening samenwerkingsovereenkomst FWO-MDEIE

Ondertekening

Op 8 mei 2012 ondertekenden voorzitter Mark Waer en secretaris-generaal Elisabeth Monard de nieuwe samenwerkingsovereenkomst tussen het FWO en het Québecs Ministerie van Economische Ontwikkeling, Innovatie en Export (MDEIE). Dit gebeurde onder de auspiciën van de heer Christos Sirros, algemeen afgevaardigde van Québec in Brussel, en werd voorafgegaan door de voorstelling van het Québecse Plan Nord. 
De overeenkomst loopt tot 1 juni 2013 en heeft als doel de samenwerking tussen onderzoekers in Vlaanderen en Québec binnen alle onderzoeksdomeinen te bevorderen door het gezamenlijk organiseren van oproepen voor projectvoorstellen. De oproep in 2009 resulteerde in vier goedgekeurde projecten rond thema’s als kanker, klimaatverandering en E.Coli.

Proefproject Interviewen kandidaten in het Interdisciplinair panel

In het FWO-beleidsplan 2012-2016 is één van de operationele doelstellingen het uitzoeken of interviews van aanvragers voor FWO-financiering kunnen deel uitmaken van de evaluatieprocedure. In dit kader zal voor de aanvraagronde 2012-2013 een proefproject worden opgezet om een meer duidelijk beeld te krijgen van de voor- en nadelen van het werken met interviews, evenals van de praktische consequenties.

Als proefproject werd er gekozen voor de aanvragers van een postdoctoraal mandaat binnen het Interdisciplinair panel. Na een eerste bespreking door dit panel, zullen in een tweede ronde de geselecteerde kandidaten uitgenodigd worden voor een persoonlijk interview. Op basis van het ingediende dossier, in combinatie met dit interview zal het panel een definitieve beslissing nemen betreffende de rangschikking van de kandidaten. De precieze procedure die zal gevolgd worden, zal bij het openen van de oproep kunnen geraadpleegd worden in de “gids voor aanvragers” en op de FWO-website.

Nieuwe internationale samenwerkingsovereenkomsten

Midden mei nam het FWO deel aan de missie van minister Lieten naar Turkije. In het kader van deze missie werd er een samenwerkingsovereenkomst getekend tussen het FWO en Tübitak, de Turkse research council. Op basis van deze overeenkomst zal het binnenkort makkelijker worden om samenwerkingsverbanden op te zetten tussen Turkse en Vlaamse onderzoeksploegen, waarbij het FWO en Tübitak instaan voor de facilitering van de uitwisseling van onderzoekers.

Het FWO heeft de afgelopen maanden niet stilgezeten op het vlak van het afsluiten van nieuwe overeenkomsten. Zo zal er in de nabije toekomst ook een samenwerkingsakkoord met Slovenië en Oostenrijk worden getekend. Hier gaat het om overeenkomsten binnen het kader van het zogenaamde “Lead Agency” principe, waarbij het mogelijk wordt om grotere onderzoeksprojecten op te zetten, waarbij het FWO de Vlaamse partner financiert en Oostenrijk of Slovenië instaan voor de financiering van de andere onderzoekspartner. Ook met Korea werkt het FWO momenteel aan het afsluiten van een hernieuwd uitwisselingsakkoord.

Om het rijtje af te ronden kunnen wij nog melden dat in juli ook het officieel akkoord met onze Mexicaanse collega’s van Conacyt zal getekend worden, op basis waarvan in een later stadium uitwisselingsprogramma’s tussen Mexicaanse en Vlaamse onderzoekers kunnen worden uitgewerkt.

FWO infosessie Marie Curie Acties

Infosessie

Op woensdag 30 mei 2012 vond in Brussel de eerste FWO-infosessie over Marie Curie Acties plaats, in samenwerking met de Vlaamse universiteiten en onderzoekscentra. Deze infosessie kaderde in het nieuwe takenpakket van het FWO als National Contact Point (NCP) voor het ondersteunen van onderzoekers bij hun aanvragen in het kader van het Europese KP7 programma, waaronder het Specifieke Programma ‘People’.

De infosessie kon op ruime belangstelling rekenen, meer dan 180 onderzoekers tekenden present. De ochtendsessie was gewijd aan individuele mandaten, terwijl de gastinstelling gedreven Marie Curie Acties centraal stonden in de namiddagsessie.

Het programma en de presentaties kan u hier downloaden.

terug naar boven

Genoteerd

Reglementswijzigingen

Op 20 juni 2012 werden er door de Raad van Bestuur van het FWO een aantal reglementswijzigingen goedgekeurd.

In het reglement Aspiranten is er een verduidelijking opgenomen betreffende de anciënniteitsberekening en de tijdslimieten voor het behalen van een masterdiploma, alsook voor het in aanmerking komen om te kandideren voor een aspirantschap . 

Verder zullen  voortaan aspiranten of postdoctorale mandaathouders nog enkel via “detachering” een buitenlands studieverblijf kunnen aanvatten. Om dit wettelijk te kunnen regelen is het noodzakelijk dat aspiranten en postdoctorale mandaathouders minstens 30 dagen voor het vertrek onder de Belgische sociale zekerheid hebben geressorteerd. Meer details over deze regeling kan u terugvinden op de FWO-website.

Vacatures FWO-Expertpanels

Vacatureoproep

De jaarlijkse oproep voor nieuwe experten voor de FWO-Expertpanels is nu online. Het FWO gaat dit jaar op zoek naar 23 experts verbonden aan Vlaamse universiteiten en 56 experts verbonden aan buitenlandse universiteiten of wetenschappelijke instellingen. Kandidaatstellingen worden verwacht tot 15 september via de online module. Het mandaat van de nieuwe leden gaat in vanaf 1 januari 2013 en loopt voor drie jaar. Meer informatie is terug te vinden op de website van het FWO.

FWO-jaarboek 2011

In zijn nieuw beleidsplan voor de periode 2012-2016 schuift het FWO de verdere internationalisering van het fundamenteel wetenschappelijk onderzoek naar voor als één van de vijf strategische doelstellingen.  Bij internationalisering denken we dan aan zowel inkomende als uitgaande mobiliteit van onderzoekers, om uitwisseling van onderzoekers, om gezamenlijke onderzoeksprojecten, en zo meer. In zijn jaarboek 2011 laat het FWO onderzoekers getuigen die aan de lijve hebben ervaren hoe belangrijk de internationale dimensie is voor succesvol wetenschappelijk onderzoek.

Verder kan u in het jaarboek een overzicht van alle financieringskanalen en cijfergegevens van het FWO terugvinden. U kan het jaarboek reeds online raadplegen en binnenkort mag u een gedrukt exemplaar in de bus verwachten.

Grijze Cellen

Na de twee succesvolle edities in het voorjaar, zullen er ook in het najaar twee afleveringen van de debattenreeks Grijze Cellen plaatsvinden. Dit zal opnieuw in de Handelsbeurs zijn. De eerstvolgende editie vindt plaats op woensdag 10 oktober en behandelt het thema bacteriën en allergieën. De eerste gastspreker is reeds bekend: Prof. Jan Ceuppens (KU Leuven), voorzitter van het Expertpanel Med3. Meer informatie over de andere gastspreker en de mogelijkheid voor registratie kan u binnenkort terugvinden op onze website. De andere aflevering vindt eind november plaats. Daar leest u alles over in onze volgende editie. Wie ondertussen de vorige afleveringen nog eens opnieuw wil beleven, kan dit doen op hetYouTube-kanaal van het FWO.

terug naar boven

Kalender

Indiendata wetenschappelijke prijzen

Wetenschappelijke prijs InBev-Baillet Latour Health: 14 september 2012
Wetenschappelijke prijs Umicore Afstudeerwerken: 1 oktober 2012
Umicore Scientific Award: 1 oktober 2012
Wetenschappelijke prijs Acerta: 1 oktober 2012
Wetenschappelijke prijs InBev-Baillet Latour voor Klinisch Onderzoek: 1 november 2012

terug naar boven

Over de grenzen

Eerste Pegasusmandaten toegekend

Pegasus

Tijdens de ronde voor mandaten in de eerste helft van dit jaar werden ook voor het eerst kandidaten voor het nieuwe financieringsprogramma Pegasus Marie Curie Fellowships geëvalueerd. De doelstelling van dit programma is postdoctorale onderzoekers aantrekken die gedurende de laatste drie jaar minstens twee jaar in het buitenland actief waren. Het FWO kreeg hiervoor een subsidie van  de Europese Commissie. Aanvragers kunnen opteren voor Pegasus Long, voor een mandaat van drie jaar dat analoog is aan een regulier postdoctoraal mandaat van het FWO, of een Pegasus Short, dat één jaar behelst en  in de lijn ligt van het voormalige programma Visiting Postdoctoral Fellowships. Het FWO mocht voor  deze eerste selectieronde 176 aanvragen ontvangen voor Pegasus Long en 34 voor Pegasus Short. In totaal werden 29 mandaten van het lange type toegekend en 9 van het korte.

Er loopt ondertussen al een tweede oproep voor Pegasus Short en tot 2014 volgen voor dit type nog 4 oproepen. Pegasus Long krijgt voorlopig geen vervolg.

ERC-nieuws

Erc

Belangrijke wijzigingen

Voor de ERC 2013 oproepen staan een aantal belangrijke wijzigingen op til:

-          introductie van de ‘ERC Consolidator Grant’

-          slechts één deadline voor elke oproep

-          vervroegde deadline voor de Advanced Grant

Indien u overweegt om een ERC-aanvraag in te dienen is het uiterst belangrijk om de achtergrondinformatie over deze aanpassingen te raadplegen via de ERC website.

Infosessie ERC Grants - 11 september 2012

Om u nog beter te helpen bij het voorbereiden van een aanvraag voor een ERC Starting of Advanced Grant, organiseert het FWO op dinsdag 11 september 2012, in samenwerking met het F.R.S.-FNRS, een infosessie over de ERC 2013 oproepen voor de Starting Grants, Consolidator Grants en Advanced Grants. Deze infosessie zal plaatsvinden in Brussel. Meer informatie over het programma zal weldra volgen. Hou alvast deze datum vrij in uw agenda!

KP7 programma – oproepen 2013

Op 9 juli 2012 publiceert de Europese Commissie de nieuwe en laatste werkprogramma’s van het Europese 7de kaderprogramma. Vanaf 10 juli 2012 zullen verschillende nieuwe oproepen worden opengesteld.

Alle informatie over de 2013 oproepen zal beschikbaar zijn op de Participant Portal.

Voor verschillende KP7 componenten, waaronder het Specifieke Programma ‘People’, zijn momenteel al ‘orientation papers’ beschikbaar voor onderzoekers die hun aanvraag nu al willen voorbereiden. Onderzoekers moeten er wel mee rekening houden dat dit slechts werkdocumenten zijn, wijzigingen zijn nog steeds mogelijk. De ‘orientation papers’ kunnen geraadpleegd worden op de Participant Portal.

Ter ondersteuning van onderzoekers in de Socio-economic Sciences & Humanities zal NET4SOCIETY het document “Opportunities for Researchers from the Socio-economic Sciences and Humanities (SSH)" uitbrengen. Dit document geeft een overzicht van alle financieringsmogelijkheden voor SSH onderzoekers binnen de andere KP7 programma’s dan thema 8 “Socio-Economic Sciences and Humanities (SSH)” van het Specifieke Programma “Cooperation”. Begin juli 2012 zal dit document gepubliceerd worden op deNET4SOCIETY website.

Christine Van Broeckhoven ontvangt award van $ 250.000

Christine Van Broeckhoven (UA en VIB), voorzitter van de commissie Internationale Samenwerking, ontving op 15 mei in New York een Award for Medical Research van de Metlife Foundation voor haar baanbrekend onderzoek naar de ziekte van Alzheimer en verwante aandoeningen. Donald L. Price, voorzitter van de jury, is lovend over het baanbrekende onderzoek van Van Broeckhoven. "Het heeft essentiële informatie geleverd over de genetische risicofactoren die een rol spelen in Alzheimer. De resultaten zijn startpunten voor een betere diagnose van dementie en voor het ontwikkelen van nieuwe therapieën."Deze prestigieuze wetenschappelijke prijs ter waarde van $ 250.000 wordt jaarlijks uitgereikt aan uitzonderlijke onderzoekers. Het grote bedrag dat aan deze prijs vasthangt, moet de onderzoekers in staat stellen om zonder restricties nieuwe onderzoeksideeën in de strijd tegen dementie uit te werken.

Nieuwe COST-acties 2012

COST – European Cooperation in Science and Technology – is een Europees agentschap dat financiering biedt voor de coördinatie van Europese onderzoeksnetwerken (COST-acties). 

Het COST Office heeft op 6-7 juni 2012 een nieuwe reeks COST-acties goedgekeurd (oproep OC-2011-2): Goedgekeurde COST-acties – juni 2012. 
Als Vlaamse onderzoeker kan u een aanvraag indienen om deel te nemen aan het management comité van één van deze COST-acties. Hiervoor dient u het COST-deelnameformulier in te vullen en te verzenden naar cost@fwo.be.

Meer informatie over deelname aan COST-acties is beschikbaar op de FWO website.

terug naar boven

Internationaal genoteerd

Het FWO en ERA-NET een vruchtbaar partnerschap

In het Europese samenwerkingsprogramma ERA-NET neemt het FWO, zoals bekend, deel aan verschillende netwerken. Hierbij een korte update:

Voor ERA-NET NEURON (neorologie) is de evaluatie van de pre-proposals voor de lopende oproep achter de rug. Van de 183 ontvankelijke consortia worden er 33 doorverwezen naar de full-proposal-ronde. Voor FWO waren er 19 ontvankelijke aanvragen voor deelprojecten, samen goed voor een aangevraagd budget van 3,8 M €. Hiervan maken er 5 deel uit van één van de 33 positief geëvalueerde consortia.

De indientermijn voor de oproep ‘Cultural Encounters’ van HERA (Humanities in the European Research Area) is verstreken en het ontvankelijkheidsonderzoek voor wat FWO betreft afgerond. Er zijn 593 aanvragen ingediend, waarvan 82 voor FWO.

Voor de oproep van TRANSCAN (Translational Cancer Research) maakt slechts 1 van de 12 ontvankelijke Vlaamse projectvoorstellen  deel uit van een consortium dat wordt uitgenodigd tot het indienen van een full proposal. In totaal kregen 34 van de 117 ingediende consortiumaanvragen deze uitnodiging.

In het kader van de oproep van E-Rare2 (Rare Diseases) zijn 3 van de 13 ontvankelijke Vlaamse aanvragen doorverwezen naar de tweede ronde. Ondertussen heeft het FWO toegezegd te zullen participeren aan de oproep 2013.

De eerste oproep van M-ERA.NET (Materials Science and Engineering) is in voorbereiding. Hetzelfde geldt voor de derde oproep van ASPERA (Implementation of European Coordination in Astroparticle Physics).

Het FWO breidt zijn deelname aan ERA-NET nog steeds uit en zegde onlangs zijn steun toe voor oproepen van ANIHWA (Animal Health and Welfare). Deze oproepen zullen volgen in 2012, 2014 en 2015.

Meer informatie over deze programma’s is terug te vinden op de FWO-website.

Joint Programming komt op kruissnelheid

In het kader van de Joint Programming Initiatives (JPI) staan een aantal nieuwe acties op stapel. Het opzet van de JPI’s is de onderzoeksfinanciering van de Europese Unie en de lidstaten meer te coördineren. Rond tien grote ‘maatschapppelijke uitdagingen’ zullen de verschillende nationale en regionale onderzoeksprogramma’s op elkaar worden afgestemd. Dat zal gebeuren door middel van joint calls. Daartoe kunnen de deelnemende financieringsorganisaties nieuw onderzoeksgeld aanbrengen of lopend onderzoek integreren. Het FWO volgt de evolutie van elk JPI van nabij op.

Voor het JPI Neurodegenerative Diseases (ND) komt na een eerste pilot call weldra een tweede, waaraan het FWO zal deelnemen. Voor de eerste call van het JPI Cultural Heritage in 2012 heeft het FWO zijn deelname al bevestigd. Voor het JPI Urban Europe, dat onderzoek in verband met allerlei aspecten van verstedelijking in Europa omvat, staat eveneens al een tweede call op het programma en ook daarvoor heeft het FWO zijn interesse reeds laten blijken. Hetzelfde geldt voor het JPI Food Security, Agriculture, and Climate Change (FACCE), dat nog dit jaar een gezamenlijke oproep wil lanceren.

FET-Flagships

De Future and Emerging Technology-Flagships (FET-F) zijn groots opgezette programma’s van de Europese Commissie om nieuwe technologie voornamelijk op het gebied van ICT samen met de EU-lidstaten te organiseren. In een eerste fase is het de bedoeling om voor alvast één van zes voorgestelde FET-F’s een ERA-NET op te zetten dat samen met een Coordination and Support Action (CSA) zal worden gelanceerd. FWO heeft reeds toegezegd Vlaamse onderzoeksgroepen die deelnemen aan een call voor zo een ERA-NET te willen ondersteunen.

ESOF Travel Grants

Dublinscience

Van 11 tot 15 juli stuurt het FWO 15 jonge onderzoekers naar Dublin om samen het EuroScience Open Forum (ESOF) 2012 mee te maken. ESOF vindt dit jaar voor de 5demaal plaats en wist de afgelopen 2 jaar telkens meer dan 4.000 bezoekers te lokken. Onder hen journalisten, jonge en doorwinterde onderzoekers, beleidsmakers en politici, alsook het grote publiek.

De secretaris-generaal, mevrouw Elisabeth Monard, is uitgenodigd om er een presentatie te geven over transnationale samenwerking tijdens de ‘European Research Area policy session’.

Een verslag van de FWO-onderzoekers op ESOF 2012 kan u lezen in onze volgende editie van de nieuwsbrief en via onze sociale netwerken.

terug naar boven

Cijfers en letters

Resultaten van de aanvraagronde mandaten 2012

Op 20 juni heeft de Raad van Bestuur van het FWO nieuwe mandaten toegekend. Op 1 oktober 2012 zullen 214 nieuwe aspiranten instromen in het onderzoek met een FWO-beurs, wat het totaal aantal aspiranten op 878 brengt. Tegelijk treden 150 nieuwe postdoctorale onderzoekers in dienst. Het totale postdoc bestand zal dan 771 bedragen. Dit jaar komen er daar nog eens 38 Pegasus Marie Curie mandaten bij (29 Pegasus Long en 9 Pegasus Short). Alle informatie hierover kan u verder in deze nieuwsbrief terugvinden. 
Ook treden er diezelfde datum 8 nieuwe fundamenteel klinische onderzoekers in dienst. In totaal zal het FWO op 1 oktober 2012 ongeveer 1789 onderzoekers via een persoonlijk mandaat in staat stellen in alle vrijheid fundamenteel onderzoek te verrichten.

Recent toegekende wetenschappelijke prijzen

Erc

Umicore Scientific Award 10.000 euro
Niels Verellen (KU Leuven)
‘Optical confinement phenomena in plasmonic nanomaterials with predesigned electromagnetic properties’

Umicore Prijs voor Afstudeerwerken 2 x 2500 euro
Katrien De Keukeleer (UGent) 
‘De studie en ontwikkeling van BaZrO3 oplossingen, suspensies en inkten’.

Wouter Schutyser (KU Leuven) 
‘Optimalisatie van nikkelkatalysatoren voor de omzetting van cellulose tot suikeralcoholen’.

Inbev Baillet Latour Prijs voor Klinisch Onderzoek 75.000 euro
Elfride De Baere (UGent)
‘Nieuwe inzichten in de rol van niet-coderende variatie in erfelijke ziekten: ontwikkelings- en oogaandoeningen als model’

Inbev Baillet Latour Health Prize 250.000 euro
Gero Miesenböck (Centre for Neural Circuits and Behaviour)
‘Optogenetics: de genetische codering van hersenactiviteit met behulp van licht’