Ondersteuningsprogramma’s
Met onze financiële middelen ondersteunen we individuele onderzoekers en onderzoeksteams met persoonlijke mandaten en projectfinanciering.
Alles over ondersteuningsprogramma’s
Amateurfilms leggen verborgen migratiegeschiedenis bloot
18/05/2026 08:36
Hoe ervaarden mensen die tussen 1944 en 1974 naar België migreerden hun nieuwe land? Met amateurfilms uit die periode hopen onderzoekers van de Universiteit Antwerpen en de Vrije Universiteit Brussel een onderbelicht stukje geschiedenis in kaart te brengen. Ze doen een oproep aan families met een migratieachtergrond om hun unieke homevideo’s te delen.
Vakantiereizen, bruiloften, dagdagelijkse taferelen …. Zelfgemaakte films uit het familiearchief zijn schatkisten aan herinneringen, groot en klein. Ook gezinnen die naar België migreerden legden mogelijk hun leven vast.
Onderzoekers van de Vrije Universiteit Brussel en de Universiteit Antwerpen zijn op zoek naar dit ‘vergeten’ beeldmateriaal. Ze lanceren, met steun van het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek (FWO), het onderzoeksproject ‘HomeFrames’. “Migratiegeschiedenis werd lange tijd vanuit een buitenstaandersblik beschreven“, vertelt onderzoekster Maryam Kamal Hedayat (VUB). “Amateurfilms vertellen het verhaal door de lens van migranten zelf. Zo tonen ze nieuwe perspectieven en laten ze stemmen horen die anders weinig aan bod komen.”
Identiteit
Vandaag de dag heeft iedereen een camera op zak. Maar dat was ooit anders. Hedayat: “Filmrol was duur. Mensen gingen daardoor bewuster nadenken over wat ze wel en niet in beeld brachten. Het onderwerp en de inhoud van zelfgemaakte opnames verraden dus ook iets over de auteur ervan. Wat vond de persoon achter de camera de moeite om vast te leggen?”
“We zijn heel benieuwd wat mensen met een migratieachtergrond gefilmd hebben. Zegt het iets over hoe zij zich hier al dan niet thuis gevoeld hebben? Bepaalde hun publiek ook een beetje wat ze filmden? Was het een manier van communiceren met de familie en vrienden die in hun thuisland waren achtergebleven?”
Gezocht: homevideo’s
De onderzoekers lanceerden via hun website een grootschalige oproep voor relevant beeldmateriaal. “We zijn op zoek naar amateurfilms in privécollecties”, legt Lieve Willekens (UAntwerpen) uit. “Op die manier hopen we films te vinden die we kunnen onderzoeken, digitaliseren, eventueel vertonen en bewaren. Hiervoor werken we steeds op maat en met het vertrouwen van de filmeigenaars. Niet iedereen wil dat zijn homemovie vertoond wordt en dat zullen we respecteren.”
“Daarnaast willen we interviews doen met mensen die betrokken waren bij de films, hetzij de makers zelf, hetzij de tweede of zelfs derde generatie die de films bewaard heeft. Zo komen we een stapje dichter om ook deze films van mensen met een migratieachtergrond op te nemen in de archieven en te bewaren voor de toekomst.”
Meer informatie over het onderzoeksproject vind je hier terug. Eigenaars van amateurfilms kunnen contact opnemen met de onderzoekers via de ‘HomeFrames’-website.
Bron: UAntwerpen