Kleine kartonnen doosjes gevuld met allerlei materialen die tonen hoe moeders die hun baby tijdens de zwangerschap of in de eerste vijf weken na de bevalling hebben verloren zich voelen

Verdriet na zwangerschapsverlies zichtbaar door onderzoek KU Leuven

16/12/2025 10:44

Wanneer ouders na een perinataal verlies — het overlijden van een baby tijdens of kort na de zwangerschap — terugkeren naar de werkvloer, botsen ze vaak op onbegrip, schaamte of stilzwijgen. In samenwerking met het Berrefonds ontwikkelden onderzoekers van KU Leuven en Universiteit Utrecht een website die een beter inzicht wil geven in deze complexiteit aan gevoelens. Dit deden ze aan de hand van een innovatieve, creatieve methode die gericht is op het (letterlijk) tastbaar maken van ouders hun ervaringen. In zogenaamde ‘affect houses’ kregen moeders de mogelijkheid om emoties die niet in woorden te vatten zijn, in kartonnen dozen weer te geven aan de hand van materialen en texturen. De resultaten zijn gepubliceerd in het tijdschrift Qualitative Research.

In het onderzoek gingen 25 vrouwen aan de slag met een doosje en een reeks materialen zoals stof, karton, draad, wol, schuurpapier,… Elk doosje, een ‘affect house’, verbeeldt hoe iemand zich fysiek voelt en hoe de interactie met anderen, tijd en ruimte beleefd worden bij de terugkeer naar werk. De creaties bleken rijk aan symboliek: sommige dozen stelden een kantoor voor dat als te open en bloot ervaren werd, anderen toonden verstikkende, ingesloten ruimtes en doolhoven, of objecten die steken en schuren.

“Door deze manier van werken konden deelnemers gevoelens uitdrukken die moeilijk onder woorden te brengen zijn,” zegt Marjan De Coster onderzoeker aan KU Leuven. “De doosjes tonen wat woorden vaak niet vatten: dat werk niet gewoon werk is na verlies, maar een plek vol spanningen, triggers en verwachtingen. Een plek vol obstakels, die schurend en stekend kunnen aanvoelen en verstikkend werken”.

Kwalitatief inzicht voor beleid

“De terugkeer naar werk na perinataal verlies is geen puur praktische kwestie,” zegt De Coster. “De doosjes tonen letterlijk de complexiteit aan gevoelens, en het belang van erkenning, empathie en het creëren van een veilige context. Werkgevers kunnen daarin een cruciale rol spelen.”

Dit onderzoek wil geen cijfer of tijdsduur kleven op ‘ongelukkig zijn’. De onderzoekers deden geen bevraging of analyseerden geen verwerkingstijd van de deelnemende mama’s. Affect houses brengen de complexiteit van gevoelens bij een terugkeer naar het werk letterlijk in beeld. Ze tonen hoe lichamelijke, temporele en ruimtelijke indrukken op elkaar inwerken, soms tot een punt dat het lichaam het begeeft en de ouder terug thuis geschreven moet worden.

De gebruikte methode sluit aan bij kunst-gebaseerde onderzoekstechnieken en biedt nieuwe perspectieven op de manier waarop we omgaan met verlies op de werkvloer. Meer informatie en ervaringen van deelnemers zijn online beschikbaar.