Login E-loket

ERDERA - cofund partnership

Onderzoek naar zeldzame ziekten.

Status

“Resolving unsolved cases in rare genetic and non-genetic diseases”

Op 10 december 2025 opende een nieuwe cofund-oproep voor projectfinanciering in kader van het grootschalige Horizon Europe ‘ERDERA-partnerschap’, dat van Europa een globale leider wil maken op het gebied van onderzoek en innovatie rond zeldzame ziekten, om zo concrete gezondheidsvoordelen voor patiënten met zeldzame ziekten te ondersteunen door verbeterde preventie, diagnose en behandeling.

ERDERA initieert een waaier aan activiteiten, met zowel interne (i.e. ERDERA-leden) als externe activiteiten. De voornaamste ‘externe’ activiteit is het lanceren van jaarlijkse open oproepen voor onderzoeksprojecten, die integraal deel uitmaken van dit partnerschap en waarin het FWO zich zal engageren. De nadruk voor het FWO ligt dan ook op het financieren van Vlaamse kennisinstellingen en hun onderzoekers.

Deze tweede transnationale oproep richt zich op het ontrafelen van niet-gediagnosticeerde zeldzame genetische aandoeningen en het adresseren van complexe, multifactoriële zeldzame niet-genetische aandoeningen, door het identificeren van pathogene of waarschijnlijk pathogene causale varianten bij patiënten bij wie eerdere genetische of genomische analyses niet hebben geleid tot een moleculaire diagnose, en door het verschaffen van diagnostische helderheid voor aandoeningen met een onbekende, heterogene of gemengde pathogenese.

Potentiële focusgebieden:

  • “Functional validation to classify variants of uncertain significance (VUS) and increase the diversity of functional genomics research, or validation of candidate VUS to improve outcomes for a broader range of patients using in silico, in vitro or animal model systems (e.g. CRISPR modified cells, iPSCs, organoids, etc.);
  • Use of multi-omics or integrative methods (e.g. transcriptomics, epigenomics, etc.) to resolve ambiguous or complex variants;
  • New tools/methodologies not yet validated in clinical setting, including biostatistics, advanced bioinformatics, and mathematics approaches (e.g. variant effect predictors, Artificial Intelligence (AI)-based annotation platforms, etc.);
  • Systems biology and disease mechanism modelling;
  • Integration of clinical, environmental, lifestyle, and sensor-derived data;
  • Development of knowledge graphs or disease maps to link phenotypic and mechanistic insights;
  • Use of advanced AI and modelling tools (graph ML, probabilistic causal models).”

Indienen

Deadline voor pre-proposal indiening EN nationale/regionale vooraanmelding via het FWO e-loket:

12 februari 2026, 14.00 CET (Brussel)

FWO-modaliteiten

FWO-deelname en -financiering richt zich hier zowel tot het fundamenteel- (FO) als het financieringskanaal Strategisch Basisonderzoek (SBO), wat impliceert dat er projecten binnen beide FWO-kanalen financierbaar zijn. Het dient sterk te worden benadrukt dat de keuze van financieringskanaal afhankelijk is van het type onderzoeksproject dat men wenst uit te voeren (i.e. fundamenteel van aard vs. sterk valorisatiepotentieel). Niet-naleving van de specifieke vereisten per financieringskanaal kan leiden tot onontvankelijkheid.

Let wel, dit wordt bekeken op individuele basis: Europese- en/of internationale partners binnen eenzelfde consortium kunnen hun type onderzoek vrij kiezen. Enkel het ‘karakter’ van het deelproject van de Vlaamse partner - die bij FWO financiering aanvraagt - is van belang, wat FWO betreft.

Voor het fundamentele financieringskanaal is de desbetreffende regelgeving van toepassing. Voor het SBO-financieringskanaal dient de SBO-reglementering in overweging te worden genomen. Dit laatste betreffen projecten met een primaire economische- en/of maatschappelijke finaliteit, waarvan valorisatie een essentieel en verplicht onderdeel is.

Indiening

Onderzoeksvoorstellen worden, na registratie, bij het ERDERA-oproepsecretariaat ingediend via een indienwebsite op de oproeppagina, volgens de geldende procedures en ontvankelijkheidscriteria opgenomen in de bovengenoemde oproepdocumenten. Daarnaast kan er nuttige, praktische info voor indiening worden gevonden in het ‘Guidelines for Applicants document’, evenals een voorbeeld van een pre-proposal sjabloon, die ook beschikbaar worden gemaakt op de ERDERA-oproepwebsite.

Wanneer verschillende Vlaamse instellingen samenwerken in eenzelfde consortium, die bij het FWO financiering aanvragen, dient er maar één gezamenlijk formulier te worden ingediend met alle info van de betrokken Vlaamse partijen, conform de ‘reguliere’ projecten. Dit gebeurt steeds door de PI/(hoofd)promotor, en door gebruik te maken van hun persoonlijk e-loket.

De deadline van indiening loopt gelijk met de oproepdeadline (pre-proposals). Het wordt sterkt aangeraden om de FWO-administratie ten laatste een week voor indiening te contacteren hieromtrent, om de ontvankelijkheid te kunnen verifiëren.

Oproepbudget

Het FWO ondersteunt in het kader van een internationaal consortium minstens twee Vlaamse projecten tegenover een maximum aanvraagbaar bedrag van 350.000 euro (inclusief overhead) per project, voor 36 maanden. De FWO budgettaire regels worden eveneens verduidelijkt in ‘ANNEX 1: Country and Region-Specific Guidelines’, die zit ingesloten in het Guidelines for Applicants document (zie vanaf p. 20).

De cofund-partnerschappen onder het kaderprogramma Horizon Europe voorzien naast nationale/regionale middelen in cofinanciering door de Europese Commissie. Dat kan bij de financieringsbeslissing op basis van de finale rangschikking, na internationale peer review, resulteren in extra ondersteuning, wat bijkomende projecten - ook voor Vlaanderen - kan opleveren.

Kernpunten en afwijkingen op het reguliere FWO-deelnamekader

Enkele kernpunten en afwijkingen op het reguliere FWO-deelnamekader om rekening mee te houden:

  • Deelname in kader van de Europese cofund-partnerschappen interfereert niet met de ‘reguliere’ FWO-projectdeelname en wordt dus niet mee in rekening gebracht voor wat betreft het maximum aantal aanvraagbare/lopende projecten. Belangrijke kanttekening is wel dat men aan maximaal 2 verschillende projecten/consortia kan deelnemen per oproep, mits het verschillende onderwerpen betreffen.
  • Er is een verschillende overheadregeling van toepassing, voor wat betreft het fundamentele- en het SBO-financieringskanaal, wat in het Guidelines for Applicants document (zie p.20) wordt verduidelijkt.
  • SBO-projecten gericht op de ontwikkeling van een ‘spin off’ zijn niet ontvankelijk in deze context. Deze mogelijke piste kan dus noch worden beschreven in de FWO-vooraanmelding, noch in de ERDERA-aanvraag zelf. 
  • Projecten hebben een maximale looptijd van 36 maanden en dienen zo te worden gebudgetteerd. Automatische verlengingen worden binnen dit deelnamekader niet toegestaan. Bijgevolg worden artikel 28 van het reglement FWO-onderzoeksprojecten en artikel 14 van het reglement SBO-projecten expliciet uitgesloten.
  • Onderzoekers dienen over een ontvankelijke aanstelling te beschikken die de volledige projectduur dekt. Voor wat betreft ‘FO-projecten’, en meer specifiek m.b.t. de emeritusregeling (artikel 10, §7): die is niet van toepassing in deze context.

Onderzoekers worden sterk aangeraden om het FWO voor indiening te contacteren omtrent de ontvankelijkheidscriteria. Dit om de onontvankelijkheid van de Vlaamse onderzoeker(s) individueel, en het consortium als geheel, te vermijden.

Contact

Voor bijkomende informatie over de FWO-deelname kunt u terecht bij:

Toon Monbaliu (algemeen en ‘FO’)

europe@fwo.be    

+32 (0)2 550 15 70  

Kristien Peeters (‘SBO’)

europe@fwo.be

+32 (0)2 550 15 95